शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन साधणार संवाद; पीक नुकसान, पाणीटंचाई आणि जनावरांच्या चाऱ्याच्या प्रश्नांचा घेणार आढावा – आमदार डॉ. प्रतापसिंह पाटील यांची माहिती
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव
मराठवाड्यासह धाराशिव जिल्ह्यात यंदा पावसाने दिलेली ओढ आणि पावसातील मोठ्या खंडामुळे शेती क्षेत्रावर गंभीर संकट ओढवले आहे. खरीप हंगामातील सोयाबीन, तूर, मूग, उडीद यांसह विविध पिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास हिरावला गेला आहे. एकीकडे पिके पाण्याअभावी करपली आहेत, तर दुसरीकडे पिण्याचे पाणी, जनावरांचा चारा आणि पशुधनासाठी पाण्याची उपलब्धता हे प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर होत आहेत. या पार्श्वभूमीवर दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या व्यथा प्रत्यक्ष जाणून घेण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते तथा खासदार शरदचंद्रजी पवार हे २ आणि ३ नोव्हेंबर रोजी मराठवाड्याच्या दुष्काळी दौऱ्यावर येत आहेत.
या दौऱ्यात ते धाराशिव आणि बीड जिल्ह्यांतील दुष्काळग्रस्त भागांना भेट देऊन शेतीच्या नुकसानीची प्रत्यक्ष पाहणी करणार आहेत. विशेष म्हणजे शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन त्यांच्याशी थेट संवाद साधत त्यांच्या अडचणी, आर्थिक परिस्थिती आणि शासनाकडून असलेल्या अपेक्षा जाणून घेणार आहेत. या दौऱ्याची माहिती राष्ट्रवादी काँग्रेसचे जिल्हाध्यक्ष तथा आमदार डॉ. प्रतापसिंह पाटील यांनी दिली.
२ नोव्हेंबरला परंडा आणि बार्शी तालुक्यांची पाहणी
दौऱ्याच्या पहिल्या दिवशी, म्हणजेच २ नोव्हेंबर रोजी खासदार शरद पवार हे परंडा आणि बार्शी तालुक्यांतील दुष्काळग्रस्त भागांना भेट देणार आहेत. या भागात पावसाअभावी झालेल्या खरीप पिकांच्या नुकसानीची ते प्रत्यक्ष पाहणी करणार असून शेतकऱ्यांच्या शेतावर जाऊन त्यांच्याशी संवाद साधणार आहेत.
यावेळी पिकांची सद्यस्थिती, उत्पादनात झालेली घट, विहिरी व बोअरवेलमधील खालावलेली पाणीपातळी, पिण्याच्या पाण्याची टंचाई तसेच जनावरांसाठी चारा उपलब्धतेचा प्रश्न यासंदर्भात ते माहिती घेणार आहेत. दुष्काळामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीचा प्रत्यक्ष अनुभव घेत शेतकऱ्यांच्या अडचणी समजून घेण्यावर या दौऱ्यात विशेष भर असणार आहे. पाहणीनंतर शरद पवार हे धाराशिव येथे मुक्कामी असणार आहेत.
३ नोव्हेंबरला कळंब आणि केज तालुक्यांना भेट
दौऱ्याच्या दुसऱ्या दिवशी, ३ नोव्हेंबर रोजी शरद पवार हे कळंब आणि बीड जिल्ह्यातील केज तालुक्यांतील दुष्काळग्रस्त भागांची पाहणी करणार आहेत. या भागातील शेतकऱ्यांशी संवाद साधून शेतीचे झालेले नुकसान, पाणीटंचाई आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर झालेल्या परिणामांचा आढावा घेणार आहेत.
स्थानिक शेतकरी, शेतकरी संघटनांचे प्रतिनिधी आणि नागरिक यांच्याकडून प्रत्यक्ष परिस्थिती जाणून घेण्याचा त्यांचा प्रयत्न असणार आहे. शेतकऱ्यांच्या समस्या केवळ कागदोपत्री न समजता प्रत्यक्ष बांधावर जाऊन जाणून घेण्याच्या दृष्टीने या दौऱ्याला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
खरीप हंगाम उद्ध्वस्त; रब्बीची आशाही धूसर
यंदाच्या हंगामात पावसाने वारंवार खंड दिल्याने धाराशिव जिल्ह्यातील अनेक गावांमध्ये खरीप पिकांची अवस्था अत्यंत बिकट झाली आहे. पेरणीनंतर काही काळ पाऊस झाला; मात्र त्यानंतर दीर्घकाळ पावसाने दडी मारल्याने पिकांची वाढ खुंटली. फुलोरा आणि शेंगा भरण्याच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पाण्याअभावी पिकांचे मोठे नुकसान झाले.
सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांना अपेक्षित उत्पादन मिळण्याची शक्यता कमी झाली असून तूर, मूग आणि उडीद उत्पादक शेतकरीही अडचणीत सापडले आहेत. अनेक ठिकाणी पिकांची वाढ खुंटल्याने उत्पादनात मोठी घट होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. खरीप हंगामातून अपेक्षित उत्पन्न मिळाले नाही, तर आगामी रब्बी हंगामासाठी लागणारे बियाणे, खते आणि मशागतीचा खर्च भागवायचा कसा, असा प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभा आहे.
चारा आणि पाणीटंचाईचे दुहेरी संकट
दुष्काळाचा फटका केवळ शेतीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. ग्रामीण भागातील पशुपालकांसमोरही मोठे संकट निर्माण झाले आहे. पावसाअभावी चारा पिकांचे उत्पादन घटले असून जनावरांसाठी हिरवा चारा आणि पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था करणे कठीण होत आहे. दुसरीकडे गावोगावी विहिरी, तलाव, नाले आणि लहान जलसाठ्यांमधील पाणीसाठा कमी होत असल्याने आगामी काळात पाणीटंचाई आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे.
शेती आणि पशुधन हे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे प्रमुख आधार असल्याने या दोन्ही क्षेत्रांवर आलेल्या संकटाचा परिणाम शेतकरी कुटुंबांच्या संपूर्ण आर्थिक परिस्थितीवर होत आहे.
शेतकऱ्यांच्या अपेक्षा शासनापर्यंत पोहोचणार?
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने दिलासा देण्यासाठी शासनाने प्रभावी उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी विविध स्तरांतून होत आहे. पीक नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ पंचनामे करून पात्र शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई द्यावी, पीकविमा भरपाई तातडीने मिळावी, पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकर सुरू करावेत, जनावरांसाठी चारा उपलब्ध करून द्यावा आणि गरजेनुसार चारा छावण्या सुरू कराव्यात, अशा मागण्या शेतकरी करीत आहेत.
याशिवाय शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत, रब्बी हंगामासाठी बियाणे व निविष्ठांची उपलब्धता आणि पशुधन वाचविण्यासाठी विशेष उपाययोजना करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
पवारांच्या दौऱ्याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
एकूणच, धाराशिव आणि बीड जिल्ह्यांतील दुष्काळाची तीव्रता लक्षात घेता शरद पवार यांचा हा दौरा राजकीय आणि कृषी क्षेत्राच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे. दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन त्यांच्या समस्या जाणून घेतल्यानंतर शरद पवार या परिस्थितीबाबत कोणती भूमिका मांडतात आणि शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना शासनदरबारी वाचा फोडण्यासाठी कोणती भूमिका घेतात, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
दुष्काळाच्या संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना केवळ आश्वासनांपेक्षा प्रत्यक्ष मदतीची गरज आहे. त्यामुळे या दौऱ्यातून शेतकऱ्यांच्या व्यथा आणि मागण्यांना कितपत प्रभावीपणे वाचा फुटते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
