पिकांचे नुकसान, पाणी-चारा टंचाईसह शेतकऱ्यांच्या विविध प्रश्नांकडे सरकारचे लक्ष वेधले
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव |
यावर्षी अपेक्षित प्रमाणात पाऊस न झाल्याने धाराशिव जिल्ह्यातील अनेक भागांमध्ये गंभीर दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पावसाच्या कमतरतेचा खरीप हंगामातील सोयाबीन, तूर, मूग, उडीद, कापूस यासह विविध पिकांवर मोठा परिणाम झाला असून, उत्पादनात लक्षणीय घट होण्याची शक्यता आहे. या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यात तातडीने विशेष सर्वेक्षण करून पिकांचे पंचनामे करावेत, वस्तुनिष्ठ परिस्थितीच्या आधारे दुष्काळ जाहीर करावा आणि शेतकरी व ग्रामीण भागासाठी विशेष आर्थिक पॅकेज जाहीर करावे, अशी मागणी आमदार प्रा. डॉ. तानाजीराव सावंत यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडे केली आहे.
आमदार सावंत यांनी शासनाकडे सादर केलेल्या निवेदनात धाराशिव जिल्ह्यातील पावसाची स्थिती, पिकांची झालेली अवस्था आणि ग्रामीण भागातील वाढत्या अडचणींकडे लक्ष वेधले आहे. अनेक तालुक्यांमध्ये पिकांची वाढ समाधानकारक झालेली नाही. पिकांना आवश्यक असलेला जमिनीतील ओलावा उपलब्ध नसल्याने उत्पादनावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. काही भागांमध्ये पिके वाचविण्यासाठी शेतकऱ्यांकडून करण्यात आलेला खर्चही वसूल होण्याची परिस्थिती नसल्याने शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडला आहे.
पिकांचे तातडीने पंचनामे करण्याची मागणी
पावसाअभावी खरीप पिकांचे झालेले नुकसान प्रत्यक्ष शेतावर जाऊन तपासण्यात यावे आणि प्रत्येक गावातील परिस्थितीचा वस्तुनिष्ठ अहवाल तयार करावा, अशी मागणी करण्यात आली आहे. केवळ सरासरी पावसाच्या आकडेवारीवर निर्णय न घेता प्रत्यक्ष पिकांची स्थिती, जमिनीतील ओलावा आणि शेतकऱ्यांचे झालेले नुकसान याचा विचार करून मदत निश्चित करावी, असे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना पीक नुकसानभरपाई आणि दुष्काळी अनुदान तातडीने उपलब्ध करून द्यावे. तसेच खरीप पिकांचे पंचनामे करून प्रत्यक्ष नुकसानीच्या प्रमाणात मदत देण्यात यावी, अशी मागणी आमदार सावंत यांनी केली आहे.
पीक कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती द्या
पिकांचे नुकसान झाल्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर कर्ज फेडण्याचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. त्यामुळे पीक कर्जाच्या वसुलीस तातडीने स्थगिती देऊन पात्र शेतकऱ्यांच्या कर्जाचे पुनर्गठन करावे, अशी मागणी करण्यात आली आहे. यामुळे संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना काही प्रमाणात आर्थिक दिलासा मिळू शकतो.
तसेच पात्र शेतकऱ्यांना पीक विम्याची नुकसानभरपाई मिळण्यासाठी विशेष मोहीम राबवावी आणि विमा दाव्यांची प्रक्रिया जलदगतीने पूर्ण करून नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना त्यांच्या हक्काची भरपाई मिळवून द्यावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे.
पिण्याचे पाणी, चारा आणि रोजगाराचा प्रश्न गंभीर
दुष्काळाचा परिणाम केवळ शेतीपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण भागातील पिण्याचे पाणी, जनावरांसाठी चारा व पाणी आणि रोजगाराच्या प्रश्नांवरही होत आहे. अनेक गावांमध्ये भविष्यात पिण्याच्या पाण्याची समस्या निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने अशा गावांमध्ये आवश्यकतेनुसार टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
जनावरांसाठी चारा उपलब्ध करून देण्यासाठी चारा छावण्या सुरू कराव्यात तसेच जनावरांच्या पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था करावी, अशी मागणीही निवेदनातून करण्यात आली आहे.
ग्रामीण भागातील रोजगाराचा प्रश्नही गंभीर होऊ नये यासाठी मनरेगा आणि इतर रोजगार हमीची कामे मोठ्या प्रमाणात सुरू करावीत. स्थानिक पातळीवर रोजगार उपलब्ध करून देत ग्रामीण कुटुंबांना आर्थिक आधार देण्याची आवश्यकता असल्याचे सावंत यांनी म्हटले आहे.
वीज बिलात सवलत आणि आगामी हंगामासाठी निविष्ठा द्या
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना वीज बिलामध्ये सवलत द्यावी किंवा वीज बिलाच्या वसुलीस काही कालावधीसाठी स्थगिती द्यावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. सध्याच्या परिस्थितीत शेतीतील उत्पन्न घटले असताना शेतकऱ्यांवरील आर्थिक भार कमी करण्यासाठी शासनाने विशेष उपाययोजना करणे गरजेचे असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
तसेच आगामी हंगामात शेतकऱ्यांना पुन्हा शेती उभी करता यावी यासाठी बियाणे, खते आणि इतर आवश्यक कृषी निविष्ठा शासनामार्फत उपलब्ध करून द्याव्यात. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना पुढील हंगामासाठी विशेष मदत देण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
धाराशिवसाठी स्वतंत्र विशेष दुष्काळी पॅकेजची मागणी
धाराशिव जिल्ह्यातील परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन शासनाने तातडीने जिल्ह्याचा सर्वंकष आढावा घ्यावा. पिकांचे नुकसान, पाणीटंचाई, जनावरांचा चारा-पाणी प्रश्न, ग्रामीण रोजगार आणि शेतकऱ्यांची आर्थिक परिस्थिती या सर्व बाबींचा विचार करून जिल्ह्यासाठी विशेष दुष्काळी आर्थिक पॅकेज जाहीर करावे, अशी मागणी आमदार प्रा. डॉ. तानाजीराव सावंत यांनी केली आहे.
शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढण्यापूर्वी शासनाने तातडीने निर्णय घेऊन मदतकार्य सुरू करावे, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली आहे.
आमदार सावंतांच्या प्रमुख मागण्या
- धाराशिव जिल्ह्यात तातडीने विशेष सर्वेक्षण करून दुष्काळ जाहीर करावा.
- खरीप पिकांचे तातडीने पंचनामे करून प्रत्यक्ष नुकसानीच्या आधारे भरपाई द्यावी.
- शेतकऱ्यांना पीक नुकसानभरपाई व दुष्काळी अनुदान तातडीने द्यावे.
- पीक कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती देऊन कर्जाचे पुनर्गठन करावे.
- पात्र शेतकऱ्यांना पीक विम्याची नुकसानभरपाई मिळण्यासाठी विशेष कार्यवाही करावी.
- पाणीटंचाईग्रस्त गावांना टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू करावा.
- जनावरांसाठी चारा छावण्या व पाण्याची व्यवस्था करावी.
- मनरेगा व रोजगार हमीची कामे मोठ्या प्रमाणात सुरू करावीत.
- दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना वीज बिलात सवलत अथवा स्थगिती द्यावी.
- आगामी हंगामासाठी बियाणे, खते व कृषी निविष्ठा उपलब्ध करून द्याव्यात.
- धाराशिव जिल्ह्यासाठी परिस्थितीच्या गांभीर्यानुसार विशेष दुष्काळी आर्थिक पॅकेज जाहीर करावे.
