जिल्ह्यावर दुष्काळ, पाणी-चारा व पीक नुकसानीचे संकट; विकासाच्या प्रश्नांपेक्षा लोकप्रतिनिधींच्या गैरहजेरीचीच चर्चा
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव
धाराशिव जिल्ह्यात पावसाने दीर्घ खंड दिल्याने खरीप हंगाम संकटात सापडला आहे. अनेक भागांत पिकांवर परिणाम झाला असून आगामी काळात पिण्याच्या पाण्यासह जनावरांसाठी पाणी व चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत जिल्ह्यातील दुष्काळसदृश परिस्थिती, पीक नुकसान, पाणीटंचाई, विकासकामे आणि निधीच्या नियोजनावर सविस्तर चर्चा होणे अपेक्षित असताना जिल्हा नियोजन समितीच्या (डीपीसी) बैठकीला सहा आमदार अनुपस्थित राहिल्याने लोकप्रतिनिधींच्या उपस्थितीचा मुद्दा चर्चेचा विषय ठरला.
१७ सप्टेंबर रोजी नियोजन भवनातील सभागृहात पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांच्या अध्यक्षतेखाली डीपीसीची बैठक पार पडली. बैठकीला खासदार ओमराजे निंबाळकर यांच्यासह प्रशासनातील वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. तुळजापूरचे आमदार राणाजगजितसिंह पाटील हे ध्वजारोहण कार्यक्रमानंतर काही काळ बैठकीला उपस्थित होते. मात्र, सुमारे २० ते ३० मिनिटांत ते बैठकीतून निघून गेले.
सहा आमदार बैठकीला अनुपस्थित
या बैठकीला आमदार कैलास पाटील, माजी मंत्री तथा आमदार डॉ. तानाजीराव सावंत, आमदार प्रवीण स्वामी, विधान परिषद आमदार बसवराज पाटील, शिक्षक आमदार विक्रम काळे आणि पदवीधर आमदार सतीश चव्हाण उपस्थित नसल्याचे सांगण्यात आले.
जिल्ह्यातील विविध विकासकामांचे नियोजन, उपलब्ध निधीचा आढावा, आगामी वर्षासाठी प्राधान्यक्रम निश्चित करणे तसेच नागरिकांच्या मूलभूत प्रश्नांवर चर्चा करण्यासाठी डीपीसीचे व्यासपीठ महत्त्वाचे मानले जाते. त्यामुळे दुष्काळसदृश परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर झालेल्या या बैठकीत लोकप्रतिनिधींची अनुपस्थिती चर्चेत आली.
डॉ. तानाजीराव सावंत यांच्या अनुपस्थितीची पुन्हा चर्चा
डीपीसीच्या बैठकीतील डॉ. तानाजीराव सावंत यांच्या अनुपस्थितीचा मुद्दा विशेष चर्चेत राहिला. उपलब्ध माहितीनुसार, यापूर्वीच्या बैठकींमध्येही त्यांच्या उपस्थितीबाबत प्रश्न उपस्थित झाले होते. यावेळीही ते अनुपस्थित राहिल्याने सलग चौथ्या बैठकीच्या गैरहजेरीची चर्चा सुरू झाली आहे.
डीपीसीमध्ये जिल्ह्यातील विकासकामांसाठी निधीचे नियोजन आणि विविध योजनांच्या अंमलबजावणीचा आढावा घेतला जातो. त्यामुळे आमदारांचा सहभाग हा त्यांच्या मतदारसंघातील प्रश्न मांडण्यासाठी महत्त्वाचा मानला जातो.
दुष्काळाच्या छायेत खरीप हंगाम
धाराशिव जिल्ह्यात पावसाच्या लहरीपणाचा मोठा परिणाम खरीप हंगामावर झाला आहे. पेरणीनंतर काही काळ पाऊस झाल्यानंतर अनेक भागांत दीर्घ खंड पडल्याने पिकांची वाढ खुंटली असून काही ठिकाणी पिकांचे नुकसान होण्याची शक्यता वाढली आहे.
पावसाचा खंड आणखी वाढल्यास पिण्याचे पाणी, जनावरांसाठी चारा व पाणी, पीक नुकसान आणि ग्रामीण भागातील रोजगाराचा प्रश्न गंभीर होऊ शकतो. त्यामुळे संभाव्य दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी प्रशासनाकडून आतापासूनच नियोजन करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याचे पालकमंत्र्यांचे निर्देश
बैठकीत पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांनी पावसाच्या दीर्घ खंडामुळे शेतपिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होत असल्याचे नमूद केले. पावसाअभावी अडचणीत आलेल्या शेतकऱ्यांना पुढील महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात दिलासा देण्याच्या दृष्टीने कार्यवाही करण्याची भूमिका त्यांनी मांडली.
शेतकऱ्यांमध्ये विश्वास निर्माण करण्यासाठी अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधींनी त्यांच्या संपर्कात राहावे. शासन व प्रशासन शेतकऱ्यांच्या पाठीशी असल्याची ग्वाही त्यांना द्यावी, असे निर्देशही त्यांनी दिले.
याशिवाय जिल्हा परिषदेच्या जीर्ण झालेल्या शाळांच्या वर्गखोल्यांच्या दुरुस्तीसाठी जिल्हा नियोजन समितीच्या माध्यमातून निधी उपलब्ध करून देण्याच्या सूचनाही पालकमंत्र्यांनी दिल्या.
जिल्हा रुग्णालयातील एमआरआय सेवेवरून नाराजी
डीपीसीच्या बैठकीत जिल्हा रुग्णालयातील एमआरआय सेवा बंद असल्याचा मुद्दाही उपस्थित झाला. सेवा सुरू होऊन काही महिनेच झाले असताना मशीन बंद पडल्यामुळे रुग्णांची गैरसोय होत असल्याचे बैठकीत निदर्शनास आणून देण्यात आले.
यावर पालकमंत्री सरनाईक यांनी नाराजी व्यक्त केली. रुग्णांना एमआरआय तपासणीसाठी अनावश्यक त्रास होणार नाही, याची दक्षता घेण्याचे निर्देश त्यांनी प्रशासनाला दिले. संबंधित एजन्सीसोबत बैठक घेऊन प्रलंबित देयके आणि तांत्रिक अडचणींबाबत आवश्यक कार्यवाही करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या.
अडीचशे कोटींच्या कामांवरील स्थगितीचा परिणाम
मागील वर्षी जिल्हा नियोजन समितीच्या निधीतून मंजूर झालेल्या सुमारे अडीचशे कोटी रुपयांच्या विकासकामांना काही काळ स्थगिती मिळाल्याने त्याचा परिणाम जिल्ह्यातील विकासकामांवर झाल्याचा मुद्दाही चर्चेत आहे.
प्राथमिक शाळांच्या इमारती व वर्गखोल्या, ट्रान्सफॉर्मर, शेतरस्ते आणि इतर पायाभूत सुविधांशी संबंधित कामांनाही या स्थगितीचा फटका बसल्याचे सांगण्यात आले. निधी उपलब्ध असूनही प्रशासकीय आणि अन्य कारणांमुळे कामांना अपेक्षित वेग मिळत नसल्यास त्याचा थेट परिणाम ग्रामीण भागातील विकासावर होतो.
पाणी आणि चाऱ्याचे आतापासून नियोजन
पावसाचा खंड कायम राहिल्यास आगामी काळात ग्रामीण भागात पिण्याचे पाणी आणि जनावरांसाठी चाऱ्याचा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे संभाव्य परिस्थिती लक्षात घेऊन पाणीपुरवठा, टँकरची आवश्यकता, जनावरांसाठी पाण्याची व्यवस्था आणि चारा उपलब्धतेचे नियोजन करण्याची गरज आहे.
जिल्ह्यातील सिंचन प्रकल्पांमधील पाणीसाठा, पिण्याच्या पाण्याचे स्रोत आणि ग्रामीण भागातील परिस्थितीचा नियमित आढावा घेणे आवश्यक असल्याचेही या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचे ठरत आहे.
विकासाच्या प्रश्नांपेक्षा गैरहजेरीचीच चर्चा
डीपीसीची बैठक ही जिल्ह्याच्या विकासाचा आराखडा ठरविण्यासाठी आणि विविध योजनांच्या प्रगतीचा आढावा घेण्यासाठी महत्त्वाची असते. सध्याच्या परिस्थितीत पीक नुकसान, दुष्काळ, पाणीटंचाई, चारा, आरोग्य सेवा आणि रखडलेल्या विकासकामांसारखे अनेक प्रश्न जिल्ह्यासमोर आहेत.
मात्र, या महत्त्वाच्या प्रश्नांवर चर्चा होण्याबरोबरच बैठकीला अनुपस्थित राहिलेल्या आमदारांचा मुद्दाही चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला. सहा आमदारांची अनुपस्थिती आणि काही लोकप्रतिनिधींची अल्प उपस्थिती यामुळे बैठकीच्या गांभीर्याबाबत राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली आहे.
विशेषतः डॉ. तानाजीराव सावंत यांच्या सलग चौथ्या बैठकीच्या गैरहजेरीची चर्चा होत असून, त्यांच्या अनुपस्थितीचे कारण काय, याबाबत अधिकृत स्पष्टीकरण उपलब्ध असल्यास त्यातून चित्र स्पष्ट होऊ शकते.
आता पुढील भूमिकेकडे लक्ष
धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकरी सध्या पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत. पिकांचे नुकसान, पाणीटंचाई आणि चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर होण्यापूर्वी प्रशासनाने प्रभावी उपाययोजना करण्याची अपेक्षा आहे. त्याचबरोबर रखडलेल्या विकासकामांना गती देणे आणि उपलब्ध निधीचा योग्य वेळी वापर करणे हेही प्रशासन व लोकप्रतिनिधींसमोरील महत्त्वाचे आव्हान आहे.
या पार्श्वभूमीवर आगामी काळात जिल्ह्यातील दुष्काळसदृश परिस्थिती, शेतकऱ्यांचे प्रश्न, पाणी-चारा नियोजन आणि विकासकामांबाबत लोकप्रतिनिधी कोणती भूमिका घेतात, याकडे धाराशिव जिल्हावासीयांचे लक्ष लागले आहे.
