पहिल्याच दिवशी ज्येष्ठ नागरिक व महिलांमध्ये संभ्रम; काही ठिकाणी प्रवासी-वाहकांमध्ये वाद, स्पष्ट मार्गदर्शनाची मागणी
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव |
महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (एसटी) ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांना सवलतीच्या दरात प्रवास करण्यासाठी १ सप्टेंबरपासून NCMC कार्ड अनिवार्य केल्याने एसटी प्रवासाच्या पद्धतीत महत्त्वाचा बदल झाला आहे. मात्र, या कार्डचा वापर करताना त्यामध्ये पुरेसा बॅलन्स असणे आवश्यक असल्याची माहिती समोर आल्याने पहिल्याच दिवशी अनेक प्रवाशांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले. विशेषतः ग्रामीण भागातील ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांना या नव्या पद्धतीची पुरेशी माहिती नसल्याने काही ठिकाणी प्रवासी आणि वाहकांमध्ये शाब्दिक वाद झाल्याचे चित्र दिसून आले.
कार्ड दाखवले म्हणजे सवलत मिळेल, असा प्रवाशांचा समज
यापूर्वी ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांना आवश्यक ओळखपत्र किंवा आधार कार्ड दाखवून सवलतीच्या दरात तिकीट काढता येत होते. त्यामुळे नवीन NCMC कार्डही केवळ दाखवल्यानंतर सवलतीचे तिकीट मिळेल, अशी अनेक प्रवाशांची समजूत झाली होती.
मात्र, NCMC कार्डच्या वापराची प्रक्रिया वेगळी असल्याने प्रवाशांना त्याबाबत नव्याने माहिती घेणे आवश्यक झाले आहे. कार्डमध्ये पुरेसा बॅलन्स उपलब्ध असल्यास वाहकाकडील मशीनवर कार्ड स्वाइप केल्यानंतर तिकीटाची निर्धारित रक्कम कार्डमधून वजा केली जाते आणि त्यानंतर तिकीट दिले जाते.
कार्डमध्ये बॅलन्स नसल्यास काय?
NCMC कार्डमध्ये पुरेशी रक्कम उपलब्ध नसेल तर सवलतीच्या प्रवासाबाबत नेमकी काय कार्यपद्धती राहणार, याबाबत पहिल्याच दिवशी अनेक प्रवाशांमध्ये प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
काही प्रवाशांच्या म्हणण्यानुसार, कार्ड असूनही बॅलन्स नसल्याने त्यांना रोख रक्कम देऊन तिकीट घ्यावे लागले. काही ठिकाणी वाहकांनी कार्डमध्ये बॅलन्स असणे आवश्यक असल्याचे सांगितले, तर काही ठिकाणी ज्येष्ठ नागरिकांकडून अल्प रक्कम घेऊन सवलतीचे तिकीट देण्यात आल्याचे प्रवाशांनी सांगितले.
त्यामुळे NCMC कार्ड असूनही बॅलन्स संपल्यास प्रवाशाला सवलतीचे तिकीट मिळणार की पूर्ण तिकीट घ्यावे लागणार, हा प्रश्न सध्या चर्चेत आला आहे. या बाबत एसटी महामंडळाने अधिकृत आणि स्पष्ट सूचना देणे गरजेचे आहे.
ग्रामीण भागातील प्रवाशांसमोर मोठे आव्हान
धाराशिव जिल्ह्यातील अनेक गावांमधून ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला नियमितपणे एसटीने प्रवास करतात. ग्रामीण भागात डिजिटल कार्ड, रिचार्ज आणि कार्डमधील शिल्लक रक्कम तपासण्याची प्रक्रिया अनेक प्रवाशांसाठी नवीन आहे.
विशेषतः वयोवृद्ध प्रवाशांना कार्ड रिचार्ज कुठे करायचे, किती रक्कम ठेवायची, बॅलन्स कसा तपासायचा आणि कार्डमध्ये पैसे नसल्यास काय करायचे, याची माहिती नसल्याने अडचणी निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
त्यामुळे एसटी प्रशासनाने केवळ कार्ड अनिवार्य करण्याऐवजी प्रत्येक आगारात, बसस्थानकात आणि ग्रामीण भागातील प्रमुख ठिकाणी माहिती फलक, सूचना पत्रके आणि जनजागृती मोहीम राबवावी, अशी मागणी प्रवाशांकडून होत आहे.
वाहकांनाही स्पष्ट सूचना देण्याची गरज
NCMC कार्डच्या वापराबाबत प्रवाशांप्रमाणेच वाहकांकडूनही एकसमान माहिती दिली जाणे आवश्यक आहे. वेगवेगळ्या बसमध्ये वेगवेगळी कार्यपद्धती वापरली गेल्यास प्रवाशांचा संभ्रम आणखी वाढू शकतो.
कार्ड स्कॅन केल्यानंतर किती रक्कम वजा होते, सवलतीचा लाभ कसा लागू होतो, कार्डमध्ये बॅलन्स नसल्यास काय करायचे आणि अशा परिस्थितीत प्रवाशाकडून रोख रक्कम घेऊन सवलतीचे तिकीट देता येते का, याबाबत स्पष्ट नियम वाहकांना देणे आवश्यक आहे.
पहिल्याच दिवशी प्रश्नांची सरबत्ती
१ सप्टेंबरपासून नवीन नियम लागू झाल्यानंतर अनेक प्रवाशांनी या व्यवस्थेबाबत प्रश्न उपस्थित केले आहेत. ‘कार्ड आहे, पण बॅलन्स नाही तर काय?’, ‘कार्डमध्ये किती रक्कम ठेवावी?’, ‘रिचार्ज कुठे करायचे?’, ‘कार्ड खराब झाले तर सवलत मिळणार का?’ अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरे प्रवाशांना अद्याप स्पष्टपणे मिळालेली नसल्याचे चित्र आहे.
त्यामुळे एसटी महामंडळाने तातडीने अधिकृत सूचना प्रसिद्ध करून NCMC कार्डच्या वापराबाबत सविस्तर मार्गदर्शन करावे, अशी मागणी होत आहे.
प्रवाशांचा संभ्रम दूर करणे आवश्यक
NCMC कार्डमुळे तिकीट व्यवहार अधिक सुलभ आणि डिजिटल करण्याचा उद्देश असला तरी सुरुवातीच्या काळात प्रवाशांना त्याची पूर्ण माहिती मिळणे महत्त्वाचे आहे. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांसाठी सवलतीचा प्रवास हा महत्त्वाचा आधार असल्याने तांत्रिक कारणांमुळे त्यांना अडचणी येऊ नयेत, याची काळजी एसटी प्रशासनाने घेणे गरजेचे आहे.
कार्ड अनिवार्य करण्यापूर्वी किंवा त्याचबरोबर रिचार्जची सुविधा, बॅलन्स तपासण्याची पद्धत आणि बॅलन्स संपल्यास पर्यायी व्यवस्था याबाबत स्पष्ट जनजागृती झाली असती तर पहिल्याच दिवशी निर्माण झालेला संभ्रम टाळता आला असता, अशी प्रतिक्रिया प्रवाशांकडून व्यक्त होत आहे.
आता एसटी महामंडळ या संपूर्ण प्रकरणाबाबत कोणते अधिकृत स्पष्टीकरण देते आणि बॅलन्स नसलेल्या NCMC कार्डधारकांना सवलतीचा लाभ कसा दिला जातो, याकडे ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे.
