भूम, परंडा आणि वाशी तालुक्यांतील १७ तलावांमध्ये काम न करताच पैसे लाटल्याचा दावा; बोगस गावांच्या नावे लाखांची उचल!
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव: धाराशिव जिल्ह्यात ‘गाळमुक्त धरण व गाळयुक्त शिवार’ आणि ‘नाला खोलीकरण व रुंदीकरण’ योजनेत तब्बल ५ कोटी ३१ लाख रुपयांचा महाघोटाळा झाल्याचा खळबळजनक आरोप करण्यात आला आहे. मृद व जलसंधारण विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी बीड जिल्ह्यातील एका मंडळाशी हातमिळवणी करून १७ तलावांमध्ये प्रत्यक्ष काम न करताच हा निधी हडप केल्याची तक्रार जिल्हाधिकाऱ्यांकडे करण्यात आली आहे. याप्रकरणी तक्रार करूनही कोणतीही कारवाई न झाल्याने, आता सामाजिक कार्यकर्ते सुंदर लोमटे यांनी आंदोलनाचा इशारा दिला आहे.
अस्तित्वात नसलेल्या गावाच्या नावावर २४ लाखांची उचल!
या घोटाळ्याचे धक्कादायक स्वरूप उघड करताना निवेदनात म्हटले आहे की, परंडा तालुक्यातील ‘खासरखोरी’ नावाचे गाव प्रत्यक्षात अस्तित्वातच नाही, तरीही या गावाच्या नावावर २४ लाख ५९ हजार रुपये उचलण्यात आले आहेत. एवढेच नव्हे तर, धाराशिव जिल्ह्यातील तलावांमधून काढलेला गाळ थेट शेजारच्या बीड जिल्ह्यात टाकल्याचे कागदोपत्री दाखवून शासकीय निधीचा अपहार करण्यात आला आहे. ज्या गावांमध्ये कामे दाखवली आहेत, तेथील ग्रामपंचायती अस्तित्वात असताना, थेट दुसऱ्याच ग्रामपंचायतीचे ‘काम पूर्णत्वाचे’ बोगस ठराव जोडण्यात आले आहेत.
३ लाखांचे अंदाजपत्रक थेट ४० लाखांवर!
जिल्हा परिषदेच्या लघू पाटबंधारे विभागाच्या ताब्यातील तलावांची पाणी साठवण क्षमता कमी असतानाही, त्यात मोठ्या प्रमाणावर गाळ असल्याचे भासविण्यात आले.
- जिल्हा परिषदेने ज्या कामांसाठी ३ ते ५ लाख रुपयांचे अंदाजपत्रक तयार केले होते.
- त्याच कामांसाठी मृद व जलसंधारण विभागाने तब्बल ३० ते ४० लाख रुपयांचे फुगवून बोगस अंदाजपत्रक तयार केले.
- काही शासकीय अधिकाऱ्यांनी तर आपल्या नातेवाईकांच्या नावाने यंत्रसामग्री (उपकरणे) खरेदी करून स्वतःच ही कामे लाटल्याचा आरोप आहे.
‘अवनी’ ॲपवर बोगस माहिती आणि जिओ टॅगिंग
या योजनेसाठी अशासकीय संस्थांची (NGO) निवड प्रक्रिया, गाळ वाटपाचे दाखले आणि पंचनामे पूर्णपणे बनावट तयार करण्यात आले आहेत. तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करत जिओ टॅगिंग, छायाचित्रे आणि ‘अवनी ॲप’ (Avani App) वर चुकीची व खोटी माहिती भरून बनावट लाभार्थ्यांची यादी जोडण्यात आली आहे. काही ठिकाणी सामाजिक संस्थांनी स्वतःच्या खर्चाने केलेली कामे शासकीय योजनेत दाखवून बिले उचलण्यात आली आहेत.
घोटाळा झालेली प्रमुख गावे:
- भूम तालुका: अंजनसोडा, डुक्करवाडी, इराचीवाडी, सोननेवाडी.
- परंडा तालुका: खासापुरी, उंडेगाव.
- वाशी तालुका: दहिफळ, हातोला.
बीड, सोलापूरच्या संस्थांचा सुळसुळाट
वर्ष २०२५-२६ मध्ये धाराशिव जिल्ह्यात ५६२ कामांसाठी कोट्यवधी रुपयांचा निधी प्राप्त झाला होता. यामध्ये सोलापूर, बीड आणि छत्रपती संभाजीनगर येथील भाग्यलक्ष्मी, ज्ञानकिरण, कामधेनू, श्री साई, माऊली, पुण्यश्लोक, चंद्राई, चैतन्य, राष्ट्रतेज, जनविकास, शिवराय, यशवंत, शरद, स्वराज्य, स्वयं, अस्मिता, शांतीसागर, युवा पर्व यासह २० हून अधिक परजिल्ह्यातील संस्थांनी कामे केली आहेत. बीड जिल्ह्यातील चौसाळा येथील जयगुरु गणेश मंडळ आणि कार्यकारी अभियंता यांच्या संगनमताने हा अपहार झाल्याचे समोर आले आहे.
सुंदर लोमटे यांच्या प्रमुख मागण्या:
मुख्य अभियंता तथा सहसचिव वि. म. देवराज यांनी दिलेल्या कडक निकषांचे या कामांमध्ये पूर्ण उल्लंघन झाले आहे. त्यामुळे लोमटे यांनी प्रशासनाकडे खालील मागण्या केल्या आहेत:
१. स्पेशल ऑडिट व सोशल ऑडिट: जलसंधारण विभागाच्या गेल्या ५ वर्षांतील सर्व कामांचे विशेष आणि सामाजिक लेखापरीक्षण व्हावे. २. त्रिसदस्यीय समिती: त्रयस्थ यंत्रणेमार्फत ३ सदस्यांची समिती स्थापन करून कामाच्या गुणवत्तेची तपासणी करावी. ३. चावडी वाचन: सर्व संबंधित गावांमध्ये महसूल अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत ग्रामसभा घेऊन कामाचे ‘चावडी वाचन’ करावे. ४. फौजदारी गुन्हे: घोटाळा उघडकीस आणून दोषींकडून रक्कम वसूल करावी आणि त्यांच्यावर फौजदारी गुन्हे दाखल करावेत.
या संपूर्ण प्रकरणात आता भूजल सर्वेक्षण विभाग, दक्षता आणि गुणनियंत्रण पथकाची (Quality Control) भूमिका काय असणार, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे. दोषींवर तातडीने कारवाई न झाल्यास तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशारा सुंदर लोमटे यांनी दिला आहे.
