मराठा आरक्षणासाठी सरकारला तीन महिन्यांचा अल्टिमेटम; शेतकऱ्यांना हेक्टरी एक लाख रुपये मदत, संपूर्ण कर्जमाफीची मागणी; २०२९ च्या निवडणुकीत विरोधकांना धडा शिकवण्याचा इशारा
यशश्री अपडेट्स | बीड
बीड जिल्ह्यातील श्रीक्षेत्र नगद नारायण गड येथे आयोजित पारंपरिक दसरा मेळाव्यात मराठा आरक्षण आंदोलनाचे नेते मनोज जरांगे-पाटील यांनी मराठा समाजाला एकजुटीचे आवाहन करत सरकारला ठाम इशारा दिला. मराठा आरक्षणाच्या प्रलंबित मागण्या पूर्ण करण्यासाठी सरकारला तीन महिन्यांचा कालावधी दिला असून, या काळात समाजाने संयम बाळगावा. मात्र, सरकारने निर्धारित वेळेत मागण्या मान्य केल्या नाहीत, तर आपण ज्या दिवशी हाक मारू, त्या दिवशी संपूर्ण मराठा समाजाने मुंबईच्या दिशेने कूच करावे, असे आवाहन जरांगे-पाटील यांनी केले. त्यांच्या या भूमिकेमुळे दसरा मेळाव्यात मराठा आरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आला.
नारायण गडावरील या मेळाव्याला मराठा समाजबांधवांची मोठी गर्दी जमली होती. मेळाव्याच्या प्रारंभी छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पुतळ्याचे पूजन करण्यात आले. यावेळी मनोज जरांगे-पाटील यांच्यासह गडाचे महंत शिवाजी महाराज, उत्तराधिकारी संभाजी महाराज आणि ह.भ.प. लक्ष्मण मेंगडे महाराज यांची प्रमुख उपस्थिती होती. उपस्थित जनसमुदायाला संबोधित करताना जरांगे-पाटील यांनी मराठा आरक्षण, समाजाची एकजूट, शेतकऱ्यांच्या समस्या, दुष्काळी मदत आणि आगामी निवडणुकांबाबत आपली भूमिका स्पष्ट केली.
तीन महिन्यांची मुदत; मागण्या मान्य न झाल्यास मुंबईचा मार्ग
मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावर बोलताना जरांगे-पाटील यांनी सरकारला तीन महिन्यांची मुदत दिल्याचे सांगितले. या कालावधीत समाजाने कोणताही उतावीळपणा न करता संयम राखावा. मात्र, सरकारने मागण्यांकडे दुर्लक्ष केले, तर आंदोलनाची पुढील दिशा ठरवली जाईल, असा इशारा त्यांनी दिला.
“सरकारला आपण तीन महिन्यांचा वेळ दिला आहे. या काळात आपण काहीही बोलणार नाही. मात्र, मागण्या मान्य झाल्या नाहीत, तर ज्या दिवशी मी हाक मारीन, त्या दिवशी मराठा समाजाने मुंबईला निघावे,” अशा आशयाचे आवाहन त्यांनी केले.
मराठा समाजाच्या एकजुटीवर भर देताना ते म्हणाले की, समाजाची ताकद ही एकीमध्ये आहे. लोक काय म्हणतात, यापेक्षा आपल्या समाजाच्या हितासाठी आपण काय करतो, हे महत्त्वाचे आहे. समाज एकत्र आल्यामुळेच आज मराठा समाजाचा आवाज मोठ्या प्रमाणात बुलंद झाला आहे. ही एकजूट कायम ठेवणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
२२ तारखेपासून ‘मराठा सेवक’ नोंदणी अभियान
मराठा समाजातील कुणबी नोंदी आणि आरक्षणाशी संबंधित कागदपत्रांच्या प्रश्नावरही जरांगे-पाटील यांनी महत्त्वाची घोषणा केली. येत्या २२ तारखेपासून ‘मराठा सेवक’ नोंदणी अभियान सुरू करण्याच्या दृष्टीने अधिकृत मोबाईल क्रमांक जाहीर केला जाणार असल्याची माहिती त्यांनी दिली.
ज्या व्यक्तींच्या कुणबी नोंदी आढळल्या आहेत, मात्र अद्याप त्यांना कुणबी प्रमाणपत्र मिळालेले नाही, अशा नागरिकांना मदत करण्यासाठी हे सेवक काम करतील, असे त्यांनी स्पष्ट केले. संबंधित नागरिकांना कागदपत्रांची पूर्तता आणि प्रमाणपत्र मिळवण्याच्या प्रक्रियेत सहकार्य करण्याचा या उपक्रमाचा उद्देश असल्याचे त्यांच्या वक्तव्यावरून स्पष्ट झाले.
मराठा आरक्षणाचा प्रश्न केवळ आंदोलनापुरता मर्यादित न ठेवता, प्रत्यक्ष लाभ मिळवून देण्यासाठी समाजातील नागरिकांना मदत करणे आवश्यक असल्याचेही त्यांच्या भूमिकेतून अधोरेखित झाले.
२०२९ च्या निवडणुकीत मराठा विरोधकांना धडा शिकवणार
राजकीय भूमिकेबाबत बोलताना जरांगे-पाटील यांनी आगामी २०२९ च्या निवडणुकीचा उल्लेख करत मराठा समाजाच्या विरोधात भूमिका घेणाऱ्यांना राजकीय धडा शिकवण्याचा इशारा दिला.
“मी समाजाच्या भल्यासाठी काम करत आहे. मी स्वतःहून कोणावरही टीका करत नाही. मात्र, जे मराठ्यांच्या विरोधात जातील, त्यांना २०२९ च्या निवडणुकीत पाडल्याशिवाय राहणार नाही,” असा ठाम इशारा त्यांनी दिला.
मराठा आरक्षणाच्या मागण्यांबाबत सरकारच्या मंत्रिमंडळ उपसमितीच्या बैठकीत सकारात्मक चर्चा होणे अपेक्षित होते, असेही त्यांनी सांगितले. मराठा समाजाला आरक्षणाचा लाभ कसा देता येईल, यावर ठोस निर्णय आणि सकारात्मक भूमिका आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
बीड जिल्ह्यात मराठा तरुणांवर खोटे गुन्हे दाखल करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवरही त्यांनी टीका केली. अशा अधिकाऱ्यांविरोधात कारवाई झाली पाहिजे, अशी भूमिका मांडत संबंधित प्रकरणांचा पाठपुरावा करण्याचा इशारा त्यांनी दिला.
‘आपण उन्हात बसू; पण समाजाला उन्हात पडू देणार नाही’
मराठा समाजाच्या संघर्षाचा उल्लेख करताना जरांगे-पाटील भावनिक झाले. समाजासाठी काम करताना अनेक अडचणी येत असल्या, तरी समाजाचे हित हेच सर्वोच्च असल्याचे त्यांनी सांगितले.
“आपल्यावर जळणारे भरपूर आहेत. आपण उन्हात बसू; पण समाजाला उन्हात पडू देणार नाही,” अशा शब्दांत त्यांनी समाजाप्रती असलेली बांधिलकी व्यक्त केली.
महाराष्ट्रातील मराठा समाज आज अनेक संकटांचा सामना करत आहे. काही लोक पक्ष आणि नेत्यांसाठी काम करतात; मात्र सर्वप्रथम समाज मोठा झाला पाहिजे. समाजच अडचणीत आला, तर प्रत्येकाचे नुकसान होईल, असे त्यांनी सांगितले.
समाजाच्या हक्कांसाठी सुरू असलेला संघर्ष हा कोणत्याही वैयक्तिक स्वार्थासाठी नसून समाजाच्या भविष्यासाठी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. नारायण गडावरील उपस्थितांची मोठी गर्दी पाहून अनेकांना आश्चर्य वाटेल, असे सांगत त्यांनी समाजाच्या वाढत्या एकजुटीकडे लक्ष वेधले.
समाजाने ज्यांना मोठे केले, निवडून दिले, ते लोक समाजाच्या प्रश्नांपेक्षा राजकीय नेत्यांच्या बाजूने उभे राहतात, अशी टीकाही त्यांनी केली. दुष्काळाच्या काळात समाजातील नागरिकांनी एकमेकांना मदत करावी आणि संकटाच्या वेळी एकमेकांच्या पाठीशी उभे राहावे, असे आवाहन त्यांनी केले.
शेतकऱ्यांच्या पाच हजारांच्या मदतीवरून सरकारवर टीका
दुष्काळी परिस्थिती आणि शेतकऱ्यांना जाहीर करण्यात आलेल्या मदतीच्या मुद्द्यावरून जरांगे-पाटील यांनी सरकारवर जोरदार टीका केली. शेतकऱ्यांना पाच हजार रुपयांची मदत मिळवण्यासाठी बँकांच्या अनेक फेऱ्या माराव्या लागतील. या प्रक्रियेतच हजारो रुपये खर्च होतील, असे त्यांनी म्हटले.
“शासनाने जाहीर केलेले पाच हजार रुपये काढण्यासाठी शेतकऱ्यांना आठ दिवस बँकेच्या फेऱ्या माराव्या लागतील. त्यातच तीन हजार रुपये खर्च होतील,” असा दावा त्यांनी केला.
शेतकरी हा संपूर्ण जगाला अन्न पुरवणारा घटक असूनही आज त्याच्यावर आर्थिक संकट ओढवले आहे. शेतकऱ्यांना पुरेशी मदत मिळत नसेल, तर अशा परिस्थितीत लोकप्रतिनिधी निवडून देण्याचा उपयोग काय, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.
शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांचा प्रश्न गंभीर असून सरकारने या परिस्थितीकडे गांभीर्याने पाहिले पाहिजे. केवळ घोषणांपुरते मर्यादित न राहता शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष आर्थिक मदत मिळाली पाहिजे, अशी मागणी त्यांनी केली.
हेक्टरी एक लाख रुपये मदत आणि संपूर्ण कर्जमाफीची मागणी
राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीचा विचार करून सरकारने शेतकऱ्यांना पाच हजार रुपयांची मदत देण्याऐवजी हेक्टरी एक लाख रुपये आर्थिक मदत द्यावी, अशी मागणी जरांगे-पाटील यांनी केली.
शेतकऱ्यांच्या अडचणी सोडवण्यासाठी त्यांनी पुढील प्रमुख मागण्या मांडल्या:
- दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना हेक्टरी एक लाख रुपये आर्थिक मदत द्यावी.
- शेतकऱ्यांची संपूर्ण कर्जमाफी करावी.
- पीक विम्याची प्रलंबित रक्कम तातडीने जमा करावी.
- रखडलेली सर्व शासकीय अनुदाने वितरित करावीत.
- जनावरांसाठी गावोगावी चारा छावण्या सुरू कराव्यात.
- संकटग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने दिलासा देण्यासाठी ठोस उपाययोजना कराव्यात.
या मागण्यांसाठी आपण लवकरच शेतकरी संघटनांचे प्रतिनिधी आणि कृषी तज्ज्ञांची बैठक घेणार असल्याचे जरांगे-पाटील यांनी जाहीर केले. या बैठकीत शेतकऱ्यांच्या समस्यांवर चर्चा करून पुढील आंदोलनाची दिशा ठरवली जाईल, असे त्यांनी सांगितले.
शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर व्यापक लढा उभारण्याचा निर्धार व्यक्त करत त्यांनी सरकारने तातडीने निर्णय घेण्याची आवश्यकता अधोरेखित केली.
‘५०० कोटींचे षड्यंत्र’; एकनाथ शिंदेंना थेट सवाल
मेळाव्यातील भाषणादरम्यान जरांगे-पाटील यांनी कथित ५०० कोटी रुपयांच्या प्रकरणाचा उल्लेख करत खळबळजनक आरोप केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, सुमारे दोन वर्षांपूर्वी ते उपोषणाला बसले असताना दिल्ली आणि महाराष्ट्रातील भाजप नेत्यांमध्ये त्यांच्याबाबत षड्यंत्र रचण्यात आले होते.
श्रीकांत शिंदे यांच्या हस्ते त्यांना ५०० कोटी रुपये देण्यात आल्याचा प्रचार काही भाजप नेते करत असल्याचा दावा त्यांनी केला. या कथित आरोपांबाबत एकनाथ शिंदे यांनी स्पष्ट भूमिका मांडावी, असे आवाहनही त्यांनी केले.
“भाजप तुम्हाला संपवत आहे की शिंदे आम्हाला संपवत आहेत? जर हे पैसे भाजपकडून एकनाथ शिंदेंनी आणले असतील, तर ते कुठे आहेत? पैसे आणले नसतील, तर ते स्पष्ट सांगा,” अशा आशयाचे प्रश्न त्यांनी उपस्थित केले.
आपल्या नावाचा वापर करून पैसे खाल्ल्याचा आरोप करणारे आणि आपल्याविरोधात कट रचल्याचे सांगितले जाणारे लोक कोण आहेत, याचा शोध घेणार असल्याचेही त्यांनी म्हटले.
मात्र, ५०० कोटी रुपयांच्या कथित प्रकरणाबाबत जरांगे-पाटील यांनी केलेले हे आरोप असून, त्यांची स्वतंत्र पुष्टी किंवा संबंधित व्यक्तींची प्रतिक्रिया उपलब्ध माहितीच्या आधारे निश्चित करता येत नाही.
मराठा आरक्षण, शेतकरी आणि समाजाची एकजूट केंद्रस्थानी
नारायण गडावरील दसरा मेळाव्यात मनोज जरांगे-पाटील यांनी मराठा आरक्षणाच्या प्रलंबित मागण्यांपासून ते शेतकऱ्यांच्या आर्थिक संकटापर्यंत विविध विषयांवर आपली भूमिका मांडली. सरकारला दिलेली तीन महिन्यांची मुदत, मागण्या मान्य न झाल्यास मुंबईला आंदोलनासाठी निघण्याचे आवाहन, ‘मराठा सेवक’ अभियान आणि २०२९ च्या निवडणुकीतील राजकीय इशारा या मुद्द्यांनी भाषणाला महत्त्व प्राप्त झाले.
त्याचवेळी शेतकऱ्यांना हेक्टरी एक लाख रुपये मदत, संपूर्ण कर्जमाफी आणि पीक विम्याची रक्कम तातडीने देण्याच्या मागण्यांमुळे शेतकरी प्रश्नही मेळाव्याच्या केंद्रस्थानी राहिला.
मराठा समाजाने राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून एकत्र राहावे, संकटात एकमेकांना मदत करावी आणि आरक्षणासह समाजाच्या विविध प्रश्नांवर संघटितपणे लढा द्यावा, हा संदेश जरांगे-पाटील यांनी उपस्थितांना दिला. आता सरकार मराठा आरक्षणाच्या मागण्यांबाबत कोणती भूमिका घेते आणि शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर काय निर्णय घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
