रवी वाघमारे व पंकज पाटील यांचा महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाला निर्वाणीचा इशारा
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव :
धाराशिव शहरातील नागरी वस्ती, शाळा, महाविद्यालये आणि रुग्णालयांच्या परिसरालगत असलेल्या कचरा डेपोचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. या कचरा डेपोमुळे परिसरातील नागरिकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होत असल्याचा आरोप करत, हा डेपो तात्काळ व कायमस्वरूपी अन्य योग्य ठिकाणी स्थलांतरित करण्याची मागणी युवा सेना जिल्हाप्रमुख रविंद्र वाघमारे आणि नगरसेवक पंकज पाटील यांनी केली आहे. यासंदर्भात त्यांनी मुंबई येथील महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या मुख्य कार्यालयाकडे निवेदन सादर करून प्रशासनाने तातडीने ठोस निर्णय घ्यावा, असा निर्वाणीचा इशारा दिला आहे.
दुर्गंधी आणि प्रदूषणामुळे नागरिक त्रस्त
धाराशिव शहरातील विविध भागांतून दररोज मोठ्या प्रमाणात कचरा सध्याच्या डेपोमध्ये आणून टाकला जात असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून या ठिकाणी कचरा साठवला जात असल्यामुळे परिसरात दुर्गंधीचे साम्राज्य निर्माण झाले आहे. या डेपोच्या जवळच नागरी वस्ती, शाळा, महाविद्यालये आणि रुग्णालये असल्याने परिसरातील नागरिक, विद्यार्थी आणि रुग्णांना या समस्येचा सामना करावा लागत असल्याचे तक्रारदारांचे म्हणणे आहे.
कचऱ्याची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावली जात नसल्यामुळे परिसरातील पर्यावरणावर विपरीत परिणाम होत असल्याचा आरोपही करण्यात आला आहे. कचऱ्याचे ढीग, त्यातून पसरणारी दुर्गंधी आणि वाढणारा कीटकांचा प्रादुर्भाव यामुळे नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर परिणाम होत आहे. विशेषतः लहान मुले, महिला, ज्येष्ठ नागरिक, विद्यार्थी आणि आजारांवर उपचार घेणाऱ्या रुग्णांच्या आरोग्याचा प्रश्न गंभीर बनत असल्याचे निवेदनात म्हटले आहे.
माशा, डास आणि भटक्या जनावरांचा वाढता उपद्रव
कचरा डेपोमध्ये मोठ्या प्रमाणात कचरा साठल्यामुळे माशा, डास, इतर कीटक आणि भटक्या जनावरांचा वावर वाढल्याची तक्रार करण्यात आली आहे. यामुळे परिसरात अस्वच्छतेचे वातावरण निर्माण होत असून, संसर्गजन्य आजारांचा धोका वाढण्याची भीती नागरिकांकडून व्यक्त केली जात आहे.
डेंग्यू, मलेरिया, गॅस्ट्रो, कॉलरा आणि कावीळ यांसारख्या आजारांचा संभाव्य धोका लक्षात घेता प्रशासनाने या समस्येकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज असल्याचे वाघमारे आणि पाटील यांनी अधोरेखित केले आहे. नागरिकांना आरोग्यविषयक त्रास सहन करावा लागल्यास उपचारांसाठी आर्थिक खर्चही वाढू शकतो. त्यामुळे केवळ स्वच्छतेचा प्रश्न म्हणून नव्हे, तर सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित गंभीर बाब म्हणून या समस्येकडे पाहिले पाहिजे, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
वैद्यकीय कचरा आणि मृत जनावरांच्या विल्हेवाटीचा प्रश्न
कचरा डेपोमध्ये खराब झालेल्या औषधांच्या बाटल्या, वैद्यकीय स्वरूपाचा कचरा तसेच मृत जनावरे टाकली जात असल्याच्या तक्रारीही निवेदनातून करण्यात आल्या आहेत. अशा प्रकारच्या कचऱ्याची योग्य नियमांनुसार विल्हेवाट लावली जात नसेल, तर त्याचे गंभीर पर्यावरणीय आणि आरोग्यविषयक परिणाम होऊ शकतात.
विशेषतः वैद्यकीय कचऱ्याची सामान्य कचऱ्यात मिसळून विल्हेवाट लावणे धोकादायक ठरू शकते. त्यामुळे डेपोमध्ये नेमक्या कोणत्या प्रकारचा कचरा आणला जातो, त्याचे वर्गीकरण कसे केले जाते आणि त्यावर कोणती प्रक्रिया केली जाते, याची संबंधित विभागाने प्रत्यक्ष पाहणी करून तपासणी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
कचरा जाळल्याने हवेच्या गुणवत्तेवर परिणाम?
कचरा डेपोमध्ये मोठ्या प्रमाणात कचरा जाळला जात असल्याचा आरोपही निवेदनात करण्यात आला आहे. कचरा जाळल्यामुळे निर्माण होणारा धूर परिसरात पसरत असून, त्यामुळे हवेची गुणवत्ता खालावत असल्याची नागरिकांची तक्रार आहे. अशा धुराच्या संपर्कामुळे श्वसनाचा त्रास, दमा, खोकला आणि इतर श्वसनविकारांचा धोका वाढू शकतो.
शहराच्या नागरी वस्तीजवळच अशा प्रकारे कचरा जाळला जात असेल, तर त्यावर तातडीने नियंत्रण आणणे आवश्यक आहे. त्यामुळे प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने प्रत्यक्ष पाहणी करून हवेच्या गुणवत्तेची तपासणी करावी आणि कचरा जाळण्यासह प्रदूषणास कारणीभूत ठरणाऱ्या बाबींवर नियमानुसार कारवाई करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
दूषित पाण्यामुळे भूजल प्रदूषणाची भीती
पावसाळ्यात कचऱ्याच्या ढिगाऱ्यातून झिरपणारे दूषित पाणी जमिनीत मुरण्याची शक्यता असते. त्यामुळे परिसरातील विहिरी, बोअरवेल आणि भूगर्भातील पाण्याच्या स्रोतांच्या सुरक्षिततेबाबत प्रश्न उपस्थित करण्यात आला आहे. दूषित पाणी पिण्याच्या पाण्याच्या स्रोतांपर्यंत पोहोचल्यास नागरिकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो.
या पार्श्वभूमीवर कचरा डेपो परिसरातील भूजलाची तपासणी करण्यात यावी. पाण्याचे स्रोत दूषित होण्याची शक्यता असल्यास प्रतिबंधात्मक उपाययोजना कराव्यात आणि नागरिकांना सुरक्षित पिण्याचे पाणी उपलब्ध होईल, याची दक्षता घ्यावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे.
यापूर्वीही अनेकदा निवेदने; मात्र ठोस कार्यवाही नाही
कचरा डेपो स्थलांतरित करण्याचा प्रश्न नवीन नसून, यापूर्वीही जिल्हाधिकारी कार्यालय, नगर परिषद कार्यालय, पालकमंत्री आणि पर्यावरणमंत्री यांच्याकडे वेळोवेळी पत्रव्यवहार करून तक्रारी करण्यात आल्याचे निवेदनात स्पष्ट करण्यात आले आहे. या प्रश्नावर उपोषण करूनही अद्याप ठोस आणि प्रभावी कार्यवाही झालेली नसल्याचा आरोप वाघमारे आणि पाटील यांनी केला आहे.
वारंवार तक्रारी करूनही प्रश्न सुटत नसेल, तर नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित या गंभीर समस्येवर प्रशासन नेमकी कोणती भूमिका घेणार, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे. कचरा व्यवस्थापनाची जबाबदारी पार पाडताना नागरिकांच्या आरोग्याची आणि पर्यावरणाच्या संरक्षणाचीही काळजी घेणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
प्रत्यक्ष पाहणी करून कायमस्वरूपी स्थलांतराची मागणी
महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने या कचरा डेपोची तातडीने प्रत्यक्ष पाहणी करावी, कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्याच्या पद्धतींची तपासणी करावी आणि प्रदूषणास कारणीभूत ठरणाऱ्या बाबींवर नियमानुसार कारवाई करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. तसेच शहरातील कचरा नागरी वस्ती, शाळा, महाविद्यालये आणि रुग्णालयांच्या परिसरालगत टाकला जाणार नाही, यासाठी प्रभावी उपाययोजना कराव्यात, असेही निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
धाराशिव शहरातील नागरिकांना दुर्गंधी, धूर आणि अस्वच्छतेच्या समस्येतून दिलासा मिळावा, यासाठी सध्याचा कचरा डेपो तात्काळ व कायमस्वरूपी अन्य योग्य ठिकाणी स्थलांतरित करावा, अशी ठाम भूमिका रविंद्र वाघमारे आणि पंकज पाटील यांनी घेतली आहे.
आता महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ आणि धाराशिव नगर परिषदेचे प्रशासन या मागणीची कितपत गांभीर्याने दखल घेते आणि कचरा डेपो स्थलांतराबाबत कोणता ठोस निर्णय घेते, याकडे धाराशिवकरांचे लक्ष लागले आहे.
