भविष्यातील चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी चारा पिकांची लागवड, मुरघास निर्मिती आणि पशुसंवर्धन योजनांच्या प्रभावी अंमलबजावणीवर भर
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव : जिल्ह्यातील पशुधनासाठी मुबलक प्रमाणात चारा उपलब्ध राहावा आणि आगामी काळात संभाव्य चारा टंचाई निर्माण होऊ नये, यासाठी जिल्हा परिषद धाराशिव येथे चारा नियोजनाबाबत विशेष आढावा सभेचे आयोजन करण्यात आले. जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्रीमती म्हाडदळकर यांच्या अध्यक्षतेखाली ही सभा संपन्न झाली. या बैठकीत जिल्ह्यातील पशुधनासाठी चारा उपलब्धता सुनिश्चित करणे, चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना करणे आणि पशुपालकांना विविध योजनांचा लाभ मिळवून देणे यासंदर्भात सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
जिल्ह्यातील बदलती हवामान परिस्थिती, पावसातील अनियमितता आणि चारा उपलब्धतेसमोरील संभाव्य आव्हाने लक्षात घेता पशुधनासाठी चारा नियोजन करणे आवश्यक आहे. या पार्श्वभूमीवर पशुसंवर्धन विभागाच्या विविध योजनांचा आढावा घेण्यात आला. तसेच चारा पिकांची लागवड, मुरघास निर्मिती, उपलब्ध चाऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन आणि शेळी-मेंढीपालकांसाठी आवश्यक सुविधा व उपाययोजनांवर विशेष भर देण्यात आला.
चारा टंचाई टाळण्यासाठी प्रभावी नियोजन करण्याचे निर्देश
बैठकीत मार्गदर्शन करताना मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्रीमती म्हाडदळकर यांनी ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि पशुपालकांच्या अर्थकारणात पशुधनाचे महत्त्व अधोरेखित केले. दुग्धव्यवसाय आणि पशुपालन हे ग्रामीण कुटुंबांच्या उत्पन्नाचे महत्त्वाचे साधन असल्याने पशुधनाला वर्षभर पुरेसा चारा उपलब्ध होणे गरजेचे आहे. त्यामुळे संभाव्य चारा टंचाईचा विचार करून संबंधित विभागांनी वेळेत नियोजन करावे आणि आवश्यक उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करावी, अशा सूचना त्यांनी दिल्या.
चारा उपलब्धतेचे नियोजन करताना सध्याची परिस्थिती तसेच आगामी काळातील गरजा लक्षात घ्याव्यात. चारा पिकांच्या लागवडीला प्रोत्साहन देणे, उपलब्ध चाऱ्याचा काटकसरीने वापर करणे आणि चारा साठवणुकीच्या आधुनिक पद्धतींचा अवलंब करणे यासाठी पशुपालकांमध्ये जनजागृती करण्याची गरजही या बैठकीत अधोरेखित करण्यात आली.
मुरघास निर्मिती आणि चारा पिकांच्या लागवडीवर भर
पशुधनासाठी वर्षभर चारा उपलब्ध राहावा, यासाठी चारा पिकांची लागवड आणि मुरघास निर्मिती हे महत्त्वाचे पर्याय आहेत. पावसाळ्यात किंवा चारा मुबलक उपलब्ध असलेल्या काळात चाऱ्याची योग्य पद्धतीने साठवणूक केल्यास भविष्यातील टंचाईच्या काळात त्याचा उपयोग होऊ शकतो. त्यामुळे शेतकरी व पशुपालकांनी चारा नियोजनाबाबत जागरूक राहून उपलब्ध संसाधनांचा योग्य वापर करावा, यासाठी मार्गदर्शन करण्यावर भर देण्यात आला.
पशुसंवर्धन विभागाच्या माध्यमातून राबविण्यात येणाऱ्या विविध योजनांची माहिती पशुपालकांपर्यंत पोहोचवणे, पात्र लाभार्थ्यांना योजनांचा लाभ मिळवून देणे आणि चारा व्यवस्थापनाबाबत तांत्रिक मार्गदर्शन उपलब्ध करून देणे आवश्यक असल्याचेही या आढावा सभेत स्पष्ट करण्यात आले.
शेळी-मेंढीपालकांच्या सुविधांचाही आढावा
जिल्ह्यातील शेळी-मेंढीपालन व्यवसायाला पूरक सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि पशुधनाचे योग्य व्यवस्थापन करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजनांचा आढावा बैठकीत घेण्यात आला. चारा टंचाईचा परिणाम केवळ दुग्धव्यवसायावरच नव्हे, तर शेळी-मेंढीपालनासह ग्रामीण भागातील विविध पशुपालन व्यवसायांवर होऊ शकतो. त्यामुळे सर्व प्रकारच्या पशुधनाच्या गरजा लक्षात घेऊन नियोजन करणे महत्त्वाचे असल्याचे या बैठकीत अधोरेखित करण्यात आले.
पशुपालकांना दिलासा देण्यासाठी विभागांनी समन्वयाने काम करावे
संभाव्य चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी संबंधित विभागांनी समन्वयाने काम करून उपलब्ध योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करावी. तसेच पशुपालकांना चारा उपलब्धता, चारा पिकांची लागवड, मुरघास निर्मिती आणि पशुधन व्यवस्थापनाबाबत वेळोवेळी मार्गदर्शन करावे, अशा सूचना मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्रीमती म्हाडदळकर यांनी दिल्या.
जिल्ह्यातील पशुधनाचे संरक्षण, दुग्धव्यवसायाला चालना आणि पशुपालकांचे आर्थिक नुकसान टाळण्यासाठी चारा नियोजनाला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. या दृष्टीने जिल्हा परिषद प्रशासन आणि पशुसंवर्धन विभागाच्या माध्यमातून करण्यात येणाऱ्या उपाययोजना महत्त्वपूर्ण ठरणार आहेत. आगामी काळात चारा टंचाई निर्माण होऊ नये आणि पशुपालकांना आवश्यक चारा उपलब्ध व्हावा, यासाठी काटेकोर नियोजन करण्यावर या विशेष आढावा सभेत भर देण्यात आला.
