काळे झेंडे दाखवत मराठा आंदोलकांचा निषेध; शिंदेंकडून जरांगे पाटलांच्या तळमळीचा उल्लेख, ‘शेतकरी हिताच्या आड राजकारण नको’ अशी भूमिका
यशश्री अपडेट्स | परभणी :
मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावरून राज्यातील राजकीय आणि सामाजिक वातावरण पुन्हा एकदा तापले असताना परभणीत आयोजित करण्यात आलेल्या शेतकरी-युवक मेळाव्याला नाट्यमय वळण मिळाले. मराठा आरक्षण आंदोलनाचे नेते मनोज जरांगे पाटील यांनी या मेळाव्याला विरोध दर्शवत कार्यक्रम घेऊ नये, असा स्पष्ट इशारा दिल्यानंतरही परभणीचे खासदार बंडू जाधव यांनी मेळावा घेण्याचा निर्णय कायम ठेवला. त्यामुळे या कार्यक्रमाकडे संपूर्ण मराठवाड्याचे लक्ष लागले होते.
एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत प्रवेश केल्यानंतर खासदार बंडू जाधव यांनी प्रथमच मोठ्या प्रमाणावर शेतकरी आणि युवकांचा मेळावा आयोजित करून शक्तिप्रदर्शन करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, कार्यक्रमादरम्यान मराठा आंदोलकांनी आक्रमक भूमिका घेतल्याने सत्ताधाऱ्यांना काही काळ अस्वस्थ परिस्थितीचा सामना करावा लागला.
शिंदेंच्या भाषणावेळी काळे झेंडे
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे भाषणासाठी उभे राहिल्यानंतर काही मराठा आंदोलकांनी काळे झेंडे दाखवत निषेध व्यक्त केला. त्यामुळे कार्यक्रमस्थळी काही काळ गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले. जरांगे पाटील यांच्या विरोधाच्या पार्श्वभूमीवरच हा निषेध झाल्याने राजकीय चर्चांना उधाण आले.
या परिस्थितीची तीव्रता लक्षात घेत एकनाथ शिंदे यांनी आपल्या भाषणातून परिस्थिती सावरण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी थेट मनोज जरांगे पाटील यांच्या मराठा आरक्षणाच्या लढ्याचा उल्लेख करत त्यांच्या तळमळीचे कौतुक केले. त्यामुळे शिंदेंचे भाषण हे एकप्रकारे ‘डॅमेज कंट्रोल’ असल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू झाली.
‘अचानक मेळावा रद्द करणे योग्य नव्हते’
मेळाव्याबाबत निर्माण झालेल्या वादावर भाष्य करताना एकनाथ शिंदे म्हणाले की, या शेतकरी आणि युवक मेळाव्याची तयारी गेल्या दोन महिन्यांपासून सुरू होती. कार्यक्रमासाठी मराठवाड्याच्या विविध भागांतून लोक परभणीत येण्यास सुरुवात झाली होती. त्यामुळे ऐनवेळी मेळावा रद्द करणे योग्य ठरले नसते.
“आमची बाजूही समजून घेतली पाहिजे. हा मेळावा यापूर्वी एकदा रद्द झाला आहे. शेतकरी हिताच्या आड कोणतेही राजकारण येता कामा नये. ही जरांगे पाटलांची भूमिका आहे आणि आमचीही तीच भूमिका आहे,” असे शिंदे यांनी स्पष्ट केले.
यावेळी त्यांनी मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनामागील भावना समजून घेत असल्याचे सांगत, “जरांगे पाटील यांची तळमळ मला चांगलीच माहिती आहे. एक सर्वसामान्य कार्यकर्ता समाजासाठी सातत्याने झटत आहे,” असेही नमूद केले.
मराठा आरक्षणावर शिंदेंनी मांडली सरकारची भूमिका
मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर सरकारने घेतलेल्या निर्णयांची माहिती देताना शिंदे यांनी अण्णासाहेब पाटील यांच्या काळापासून सुरू असलेल्या मराठा आरक्षणाच्या आंदोलनाचा संदर्भ दिला.
महायुती सरकार सत्तेत आल्यानंतर मराठा समाजाला १० टक्के आरक्षण देण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच जरांगे पाटील यांच्या मागणी आणि समाजातील तरुणांच्या भवितव्याचा विचार करून ५२०० जणांना अधिसंख्य पदे देण्याचा निर्णय घेतल्याचा दावा त्यांनी केला.
या निर्णयावेळी न्यायालयीन अडचणी निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त करून काही जणांनी सरकारला सावध केले होते. मात्र, समाजाला न्याय देण्यासाठी कोणत्याही परिस्थितीला सामोरे जाण्याची तयारी आपण दाखवली, असे शिंदे यांनी सांगितले.
‘मी मुख्यमंत्री असताना दोन वेळा जरांगेंना भेटलो’
मराठा आरक्षणाच्या आंदोलनादरम्यान आपण स्वतः मनोज जरांगे पाटील यांची दोन वेळा भेट घेतल्याची आठवणही शिंदे यांनी करून दिली.
“मी मुख्यमंत्री असताना जरांगे पाटलांना दोन वेळा भेटलो. आताही मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि मी स्वतः सरकारचे मंत्री त्यांच्याशी चर्चा करण्यासाठी पाठवले आहेत. कायदेशीर बाबी तपासल्या जात आहेत,” असे शिंदे यांनी सांगितले.
यामुळे सरकार मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नाकडे दुर्लक्ष करत नसून तो कायदेशीर चौकटीत सोडवण्यासाठी प्रयत्न सुरू असल्याचा संदेश देण्याचा प्रयत्न शिंदे यांनी केला.
‘कोणालाही डिवचण्यासाठी मेळावा नाही’
मेळाव्यावरून निर्माण झालेल्या वादाला राजकीय रंग देऊ नये, असे आवाहन करत शिंदे म्हणाले की, हा कार्यक्रम कोणालाही डिवचण्यासाठी आयोजित करण्यात आलेला नाही.
सरकार पूर्णपणे शेतकऱ्यांच्या पाठीशी आहे आणि कोणत्याही आंदोलनाच्या विरोधात सरकारची भूमिका नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
न्यायमूर्ती शिंदे समितीने मराठा समाजाच्या मागण्यांसंदर्भात नोंदी शोधून काढल्या असल्याचा उल्लेखही त्यांनी केला. इतर समाजाच्या, विशेषतः ओबीसी समाजाच्या अधिकारांना धक्का न लावता मराठा समाजाला सवलती आणि न्याय देण्याची सरकारची भूमिका असल्याचे त्यांनी सांगितले.
जरांगेंच्या विरोधाची पार्श्वभूमी काय?
मनोज जरांगे पाटील यांचे उपोषण आणि मराठा आरक्षणासाठी सुरू असलेल्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर परभणीत हा मेळावा आयोजित करण्यात आला. अशा परिस्थितीत खासदार बंडू जाधव यांनी समाजाच्या कार्यक्रमाला उपस्थित राहावे आणि मेळावा घेऊ नये, अशी भूमिका जरांगे पाटील यांनी घेतली होती.
मात्र, जरांगे यांच्या विरोधानंतरही मेळावा घेण्याचा निर्णय कायम ठेवण्यात आला. त्यामुळे आंदोलकांमध्ये नाराजी वाढली. मेळावा हा शक्तिप्रदर्शनाचा प्रयत्न असल्याची चर्चा सुरू झाली आणि कार्यक्रमाकडे मराठा आंदोलकांचे लक्ष लागले.
‘बॉस’च्या शक्तिप्रदर्शनाला आंदोलनाची किनार
एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत प्रवेश केल्यानंतर बंडू जाधव यांच्याकडून आयोजित करण्यात आलेला हा पहिलाच मोठा कार्यक्रम असल्याने त्याला राजकीयदृष्ट्याही महत्त्व प्राप्त झाले होते. शेतकरी आणि युवकांच्या माध्यमातून आपली ताकद दाखवण्याचा प्रयत्न म्हणून या मेळाव्याकडे पाहिले जात होते.
मात्र, जरांगे पाटील यांच्या विरोधामुळे कार्यक्रमाला सुरुवातीपासूनच आंदोलनाची किनार मिळाली. शिंदे यांच्या भाषणावेळी काळे झेंडे दाखवण्यात आल्याने हा मुद्दा आणखी चर्चेत आला.
या पार्श्वभूमीवर शिंदे यांनी आपल्या भाषणात जरांगे पाटील यांच्यावर थेट टीका करण्याऐवजी त्यांच्या तळमळीचा उल्लेख केला. तसेच मराठा आरक्षणासाठी सरकारने घेतलेल्या निर्णयांची माहिती देत सरकारची भूमिका स्पष्ट केली. त्यामुळे शिंदेंच्या भाषणातून निर्माण झालेली परिस्थिती शांत करण्याचा प्रयत्न झाल्याचे मानले जात आहे.
पुढील काळात आंदोलनाची दिशा महत्त्वाची
दरम्यान, मराठा आरक्षणाचा प्रश्न अद्याप पूर्णपणे निकाली निघालेला नसल्याने पुढील काळात सरकार आणि मनोज जरांगे पाटील यांच्यातील संवादाला मोठे महत्त्व राहणार आहे. एका बाजूला आरक्षणाच्या मागणीसाठी आंदोलन तीव्र करण्याचा इशारा दिला जात आहे, तर दुसरीकडे सरकारकडून कायदेशीर बाबी तपासून मार्ग काढण्याचे आश्वासन दिले जात आहे.
परभणीतील शेतकरी-युवक मेळाव्याच्या निमित्ताने या संघर्षाला पुन्हा एकदा राजकीय रंग मिळाला असला, तरी एकनाथ शिंदे यांनी केलेल्या वक्तव्यांमुळे सरकार आणि जरांगे पाटील यांच्यातील संवादाचे दरवाजे खुले असल्याचा संदेश देण्याचा प्रयत्न झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
