शेतकऱ्यांच्या घरोघरी जाऊन समुपदेशन करण्याचे निर्देश; खासगी सावकारांकडून पिळवणूक झाल्यास कठोर कारवाईचा पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांचा इशारा
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव, दि. २५ ऑक्टोबर
धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना कर्जवसुलीच्या नावाखाली कोणत्याही प्रकारचा मानसिक त्रास देऊ नये. पीक विमा तसेच अन्य कर्जांसंदर्भात शासनाचा निर्णय होईपर्यंत संबंधित अधिकारी, बँका आणि वसुली यंत्रणांनी शेतकऱ्यांवर अनावश्यक दबाव आणू नये, अशा स्पष्ट सूचना धाराशिवचे पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांनी जिल्हा प्रशासनाला दिल्या आहेत. शेतकऱ्यांच्या अडचणींचे गांभीर्य लक्षात घेऊन प्रशासनाने संवेदनशीलतेने काम करावे, तसेच शेतकऱ्यांना मानसिक आधार देण्यासाठी शासकीय यंत्रणेने पुढाकार घ्यावा, असे निर्देशही त्यांनी दिले आहेत.
नांदेड जिल्ह्यात बँकेच्या कर्जाचे हप्ते थकल्याने अधिकाऱ्यांकडून करण्यात आलेल्या तगाद्यांमुळे एका शेतकऱ्याने आत्महत्या केल्याची घटना अत्यंत दुर्दैवी असल्याचे नमूद करत पालकमंत्री सरनाईक यांनी धाराशिव जिल्ह्यात अशा घटना घडू नयेत, यासाठी प्रशासनाला सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या. त्यांनी जिल्हाधिकारी कीर्ती किरण पुजार आणि जिल्हा पोलीस अधीक्षक रितू खोखर यांना यासंदर्भात आवश्यक कार्यवाही करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
दुष्काळाच्या संकटात शेतकऱ्यांवर कर्जवसुलीचा दबाव नको
धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकरी सध्या दुष्काळसदृश परिस्थिती, पाणीटंचाई, शेतीमालाला मिळणारा अपुरा बाजारभाव आणि वाढता शेतीखर्च अशा अनेक समस्यांना सामोरे जात आहेत. पिकांच्या उत्पादनातून अपेक्षित उत्पन्न मिळत नसल्याने अनेक शेतकऱ्यांसमोर आर्थिक संकट उभे राहिले आहे. त्यातच कर्जाचे हप्ते भरण्याचा दबाव आणि वारंवार होणारा वसुलीचा तगादा यामुळे शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढू शकतात.
अशा परिस्थितीत कर्जवसुलीसाठी शेतकऱ्यांवर दबाव आणणे, वारंवार तगादा लावणे किंवा त्यांना मानसिक त्रास देणे टाळले पाहिजे. शेतकऱ्यांची आर्थिक परिस्थिती समजून घेऊन प्रशासनाने सहानुभूतीपूर्वक भूमिका घ्यावी. शासनाकडून संबंधित विषयावर निर्णय होईपर्यंत शेतकऱ्यांना अनावश्यक त्रास होणार नाही, याची दक्षता घ्यावी, असे पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांनी स्पष्ट केले.
यासाठी जिल्हाधिकारी आणि पोलीस अधीक्षक यांनी संबंधित शासकीय विभाग, बँका तसेच वसुली यंत्रणांना योग्य त्या सूचना द्याव्यात. शेतकऱ्यांना कर्जाच्या कारणावरून धमकावणे किंवा मानसिक दबावाखाली आणण्याचे प्रकार घडू नयेत, यासाठी यंत्रणांनी समन्वयाने काम करावे, असेही त्यांनी सांगितले.
शेतकऱ्यांच्या घरोघरी जाऊन समुपदेशन करा
शेतकऱ्यांना केवळ आर्थिक मदतीचीच नव्हे, तर मानसिक आधाराचीही गरज आहे. त्यामुळे धाराशिव जिल्ह्यात कर्ज घेतलेल्या शेतकऱ्यांपर्यंत शासकीय यंत्रणेने प्रत्यक्ष पोहोचावे. तलाठी आणि कृषी अधिकाऱ्यांनी संबंधित शेतकऱ्यांच्या घरी जाऊन त्यांच्याशी संवाद साधावा, त्यांच्या अडचणी समजून घ्याव्यात आणि त्यांचे समुपदेशन करावे, असे निर्देश पालकमंत्र्यांनी दिले आहेत.
शेतकऱ्यांच्या आर्थिक अडचणी, पीक परिस्थिती, कर्जफेडीतील अडथळे आणि उपलब्ध शासकीय योजनांची माहिती घेऊन त्यांना योग्य मार्गदर्शन करणे आवश्यक आहे. संकटाच्या काळात शेतकऱ्यांना एकटे पडल्याची भावना निर्माण होऊ नये, त्यांना मदतीसाठी शासकीय यंत्रणा उपलब्ध आहे, असा विश्वास मिळावा, यासाठी अधिकाऱ्यांनी प्रयत्न करावेत, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
परभणी आणि नांदेडसारख्या जिल्ह्यांमध्ये कर्जबाजारीपणातून शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांच्या घटना घडल्याच्या पार्श्वभूमीवर धाराशिव जिल्ह्यात अशा घटना घडू नयेत, यासाठी प्रशासनाने विशेष दक्षता घ्यावी. शेतकऱ्यांच्या समस्या वेळेत ओळखून त्यांना आवश्यक मदत आणि मार्गदर्शन देण्यावर भर द्यावा, असेही पालकमंत्र्यांनी सांगितले.
शेतकरी आत्महत्यांच्या घटना रोखण्यासाठी प्रशासनाला जबाबदारीची जाणीव
शेतकरी आर्थिक संकटात असताना त्यांच्या अडचणींकडे दुर्लक्ष होऊ नये. एखादा शेतकरी गंभीर आर्थिक किंवा मानसिक संकटातून जात असल्याचे निदर्शनास आल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांनी तातडीने हस्तक्षेप करावा. केवळ औपचारिक भेटी न देता शेतकऱ्यांच्या समस्या जाणून घेऊन त्यांना प्रत्यक्ष मदत मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या रोखण्यासाठी प्रशासनाने वेळीच पावले उचलावीत. शेतकऱ्यांना योग्य समुपदेशन, शासकीय योजनांची माहिती आणि आवश्यक मदत उपलब्ध करून देण्यास प्राधान्य द्यावे. भविष्यात अशा दुर्दैवी घटना घडल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांना जबाबदार धरण्यात येईल, असा स्पष्ट इशाराही पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांनी दिला आहे.
त्यामुळे तलाठी, कृषी अधिकारी आणि संबंधित विभागांच्या कर्मचाऱ्यांनी शेतकऱ्यांशी नियमित संपर्क ठेवून त्यांच्या अडचणींचा आढावा घ्यावा. शेतकऱ्यांच्या समस्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांपर्यंत पोहोचवून त्यावर तातडीने उपाययोजना करण्यासाठी प्रयत्न करावेत, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली.
खासगी सावकारांकडून पिळवणूक झाल्यास कठोर कारवाई
दुष्काळ आणि आर्थिक संकटामुळे अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना खासगी सावकारांकडून कर्जवसुलीसाठी त्रास दिला जात असल्याच्या तक्रारी आल्यास प्रशासनाने त्याकडे गांभीर्याने पाहावे. कर्जाच्या परतफेडीसाठी धमकावणे, दबाव आणणे किंवा अन्य प्रकारे पिळवणूक करणे असे प्रकार निदर्शनास आल्यास संबंधित खासगी सावकारांविरोधात कायद्यानुसार तातडीने कठोर कारवाई करावी, असे निर्देश पालकमंत्री सरनाईक यांनी जिल्हा पोलीस अधीक्षकांना दिले आहेत.
शेतकऱ्यांना आर्थिक अडचणींचा सामना करताना असुरक्षित वाटू नये, तसेच कर्जवसुलीच्या दबावामुळे त्यांच्यावर अतिरिक्त मानसिक ताण निर्माण होऊ नये, यासाठी पोलिसांनी तक्रारींची दखल घेऊन योग्य ती कार्यवाही करावी. शेतकऱ्यांची पिळवणूक करणाऱ्यांना कायद्याच्या चौकटीत आणण्यासाठी पोलीस प्रशासनाने दक्ष राहावे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
बँका आणि संबंधित यंत्रणांना सूचना देण्याचे निर्देश
पीक विमा आणि अन्य कर्जांसंदर्भात शासनाकडून निर्णय होईपर्यंत धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांवर अनावश्यक दबाव आणला जाणार नाही, याची खात्री करण्यासाठी जिल्हा प्रशासनाने समन्वयाने काम करणे आवश्यक आहे. जिल्हाधिकारी आणि पोलीस अधीक्षक यांनी संबंधित विभाग, बँका आणि वसुली यंत्रणांना आवश्यक सूचना द्याव्यात. शेतकऱ्यांशी व्यवहार करताना त्यांच्या आर्थिक परिस्थितीचा विचार करून संवेदनशीलता दाखवावी, असे निर्देश पालकमंत्र्यांनी दिले आहेत.
शासनाच्या निर्णयाची प्रतीक्षा असताना शेतकऱ्यांना कर्जवसुलीच्या तगाद्यामुळे त्रास होणार नाही, यासाठी प्रशासनाने परिस्थितीवर लक्ष ठेवावे. शेतकऱ्यांकडून तक्रारी प्राप्त झाल्यास त्यांची योग्य दखल घेऊन नियमानुसार कार्यवाही करावी, असेही त्यांनी सांगितले.
शेतकऱ्यांचे जीवन आणि मानसिक सुरक्षितता सर्वोच्च प्राधान्य
शेतकरी हा राज्याच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. शेतकरी टिकला तर शेती टिकेल आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही बळ मिळेल. त्यामुळे आर्थिक अडचणींमुळे कोणत्याही शेतकऱ्याला टोकाचे पाऊल उचलण्याची वेळ येऊ नये, यासाठी शासन आणि प्रशासनाने एकत्रितपणे प्रयत्न करणे गरजेचे आहे.
शेतकऱ्यांचे जीवन आणि त्यांची मानसिक सुरक्षितता यांना सर्वोच्च प्राधान्य दिले पाहिजे. कर्जवसुलीच्या प्रक्रियेत मानवी दृष्टिकोन ठेवून शेतकऱ्यांना दिलासा देणे, त्यांच्या अडचणी समजून घेणे आणि संकटाच्या काळात त्यांना आवश्यक मदत उपलब्ध करून देणे, हाच या निर्देशांमागील मुख्य उद्देश असल्याचे पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांनी स्पष्ट केले.
एकूणच, धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना कर्जवसुलीच्या दबावातून दिलासा देण्यासाठी प्रशासनाने सक्रिय भूमिका घ्यावी, शेतकऱ्यांचे समुपदेशन करावे आणि खासगी सावकारांच्या पिळवणुकीविरोधात कठोर भूमिका घ्यावी, असे स्पष्ट निर्देश पालकमंत्र्यांनी दिले आहेत.
