‘हरित धाराशिव अभियान २.०’ अंतर्गत विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग; पर्यावरण संवर्धनाचा सामूहिक संकल्प
| यशश्री अपडेट्स | तुळजापूर |
धाराशिव जिल्ह्यात हरित आणि शाश्वत भविष्य घडविण्याच्या उद्देशाने राबविण्यात येत असलेल्या ‘हरित धाराशिव अभियान २.०’ अंतर्गत तुळजापूर तालुक्यातील तुळजापूर खुर्द येथील गट क्रमांक ४४ येथे ६६ हजार वृक्षलागवड उपक्रमाचा उत्साहपूर्ण शुभारंभ करण्यात आला. जिल्हाधिकारी किर्ती किरण पुजार यांच्या संकल्पनेतून राबविण्यात येणाऱ्या या अभियानात प्रशासन, वनविभाग, शैक्षणिक संस्था, सामाजिक संघटना आणि विद्यार्थ्यांचा मोठ्या प्रमाणात सहभाग लाभला.
या वृक्षलागवड मोहिमेचा शुभारंभ तहसीलदार अरविंद बोलंगे, गटविकास अधिकारी हेमंत भिंगारदिवे, टाटा सामाजिक विज्ञान संस्थेचे समन्वयक गणेश चादरे आणि कोहिजन फाउंडेशन ट्रस्टचे डॉ. दयानंद वाघमारे यांच्या हस्ते करण्यात आला. कार्यक्रमाला विविध विभागांचे अधिकारी, प्राध्यापक, ग्रामपंचायत प्रतिनिधी आणि पर्यावरणप्रेमी नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

पर्यावरण संरक्षणासाठी व्यापक उपक्रम
पर्यावरण संवर्धन, जैवविविधतेचे संरक्षण, हवामान बदलाच्या आव्हानांना उत्तर देणे आणि पुढील पिढीसाठी हरित वारसा निर्माण करणे या उद्देशाने हा उपक्रम राबविण्यात येत आहे. जिल्ह्यात एका दिवसात १० लाखांहून अधिक वृक्षलागवड करण्याचा महत्त्वाकांक्षी संकल्प प्रशासनाने केला असून, तुळजापूर खुर्द येथील ६६ हजार वृक्षलागवड हा या व्यापक अभियानातील एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग
या मोहिमेचे प्रमुख आकर्षण म्हणजे विविध महाविद्यालयांतील विद्यार्थ्यांचा मोठ्या प्रमाणातील सहभाग. टाटा सामाजिक विज्ञान संस्था (TISS), तुळजाभवानी अभियांत्रिकी महाविद्यालय, यशवंतराव चव्हाण महाविद्यालय, तुळजाभवानी महाविद्यालय तसेच इतर शैक्षणिक संस्थांमधील विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने वृक्षलागवड केली.
विशेष म्हणजे, टाटा सामाजिक विज्ञान संस्थेच्या ९० विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष वृक्षलागवडीत सहभाग घेतला. विद्यार्थ्यांनी केवळ रोपे लावली नाहीत, तर प्रत्येक वृक्षाची QR कोडद्वारे डिजिटल नोंदणी करण्याच्या प्रक्रियेतही सक्रिय सहभाग घेतला. त्यामुळे पर्यावरण संवर्धन आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांचा प्रभावी संगम या उपक्रमातून पाहायला मिळाला.
QR कोडद्वारे वृक्षांची नोंदणी
‘एक वृक्ष लावा आणि त्याची QR कोडद्वारे नोंदणी करा’ या अभिनव संकल्पनेला विद्यार्थ्यांनी आणि स्वयंसेवकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. प्रत्येक वृक्षाची डिजिटल नोंद केल्यामुळे भविष्यात त्याचे संगोपन, वाढ, संरक्षण आणि देखरेख करणे अधिक सुलभ होणार आहे. पर्यावरण संवर्धनात तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचा हा उपक्रम प्रशासनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा प्रयोग मानला जात आहे.
जनजागृतीवर भर

कार्यक्रमादरम्यान विद्यार्थी आणि नागरिकांना वृक्षलागवड ही केवळ एकदिवसीय कृती नसून लावलेल्या प्रत्येक वृक्षाचे संगोपन, संवर्धन आणि संरक्षण करणे ही सामूहिक जबाबदारी असल्याचे सांगण्यात आले. वृक्षसंवर्धन, पाणी व्यवस्थापन, जैवविविधतेचे महत्त्व आणि पर्यावरणपूरक जीवनशैली याबाबत जनजागृती करण्यात आली.
विविध विभागांचा समन्वय
या उपक्रमात आनंद भालेराव, शंकर ठाकरे, दत्ता सोनवणे, प्रा. केदार लगदिवे, वनपरिक्षेत्र अधिकारी जी. बी. काळे, वनपाल माळी, वनरक्षक पाटील व साबदे, प्रा. संजय कोरेकर, प्रा. राजीव कदम, प्रा. भोपाळकर, प्रा. ठाकूर मॅडम यांच्यासह पंचायत समितीचे विस्तार अधिकारी, ग्रामसेवक, तालुका कृषी विभागाचे अधिकारी व कर्मचारी, रणजीत रोकडे आणि मोर्डा गावचे सरपंच यांनी सक्रिय सहभाग नोंदविला.
युवा शक्तीचा हरित संकल्प
वृक्षलागवड, QR कोडिंग आणि पर्यावरण जनजागृती या तिन्ही स्तरांवर विद्यार्थ्यांनी केलेल्या सक्रिय सहभागामुळे संपूर्ण परिसरात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले. युवा शक्तीचा सकारात्मक उपयोग आणि पर्यावरण संरक्षणाचा संदेश या उपक्रमातून प्रभावीपणे समाजापर्यंत पोहोचला.
‘आजचे रोप, उद्याचे जीवन’

प्रशासन, वनविभाग, कृषी विभाग, पंचायत समिती, शैक्षणिक संस्था, सामाजिक संघटना आणि नागरिकांचा समन्वय ही या अभियानाची प्रमुख ताकद ठरत आहे. आज लावलेले एक रोप भविष्यात सावली, शुद्ध हवा, जलसंवर्धन आणि जैवविविधतेसाठी आधार देणार आहे. त्यामुळे वृक्षलागवड ही केवळ पर्यावरण संवर्धनाची कृती नसून पुढील पिढीसाठी केलेली जीवनदायी गुंतवणूक आहे, असा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
