स्थानिक पशुधनासाठी चारा राखण्याला प्राधान्य; उल्लंघन झाल्यास वाहन जप्तीसह दंडात्मक कारवाई
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव : पावसाने दिलेल्या दीर्घ खंडामुळे खरीप पिकांवर संकट ओढवले असतानाच आता पशुधनाच्या चाऱ्याचा प्रश्नही गंभीर होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. आगामी काळात जिल्ह्यातील जनावरांना चारा उपलब्ध राहावा आणि पशुपालकांना चाऱ्यासाठी भटकंती करण्याची वेळ येऊ नये, यासाठी जिल्हा प्रशासनाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. जिल्ह्यात उत्पादित झालेला किंवा उपलब्ध असलेला चारा जिल्ह्याबाहेर वाहून नेण्यास बंदी घालण्यात आली आहे.
जिल्हाधिकारी तथा अध्यक्ष, जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण यांनी याबाबत आदेश जारी केले असून, जिल्ह्यात उपलब्ध असलेला चारा प्राधान्याने स्थानिक शेतकरी, पशुपालक आणि गोशाळांमधील पशुधनासाठी उपलब्ध करून देण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. हा आदेश तात्काळ प्रभावाने लागू करण्यात आला असून, पुढील आदेश होईपर्यंत त्याची अंमलबजावणी राहणार आहे.
पावसाच्या खंडामुळे चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर
यंदाच्या हंगामात अपेक्षित प्रमाणात पाऊस न झाल्याने जिल्ह्यातील अनेक भागांमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पावसाअभावी खरीप पिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होण्याची शक्यता असून, त्याचा थेट परिणाम जनावरांसाठी उपलब्ध होणाऱ्या चाऱ्यावरही होणार आहे. पिण्याच्या पाण्यासोबतच जनावरांच्या पाण्याचा आणि खाद्याचा प्रश्न आगामी काळात अधिक गंभीर होण्याची शक्यता प्रशासनाने व्यक्त केली आहे.
शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाचा मोठा आधार असलेल्या पशुधनाचे संगोपन सुरळीत राहण्यासाठी चारा उपलब्ध असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे जिल्ह्यात सध्या उपलब्ध असलेला चारा बाहेरच्या जिल्ह्यांत मोठ्या प्रमाणावर जाऊ नये, यासाठी प्रशासनाने वाहतुकीवर निर्बंध घातले आहेत.
कडबा, सुका चारा, घास, वाडे आदींना निर्बंध
जिल्ह्यात उत्पादित झालेला किंवा सध्या उपलब्ध असलेला कडबा, सुका चारा, घास, वाडे तसेच जनावरांसाठी वापरला जाणारा इतर चारा जिल्ह्याबाहेरील अन्य जिल्ह्यांमध्ये व्यावसायिक किंवा अन्य कारणांसाठी वाहून नेण्यास बंदी राहणार आहे.
प्रशासनाच्या आदेशानुसार जिल्ह्यातील चारा उत्पादक, व्यापारी तसेच संबंधित संस्था यांनी उपलब्ध चारा प्रथम जिल्ह्यातील शेतकरी, पशुपालक आणि गोशाळांना उपलब्ध करून देणे अपेक्षित आहे.
बाहेर जाणाऱ्या चारा वाहतुकीवर प्रशासनाची नजर
सध्या काही भागांतून चारा अन्य जिल्ह्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वाहून नेला जात असल्याचे प्रशासनाच्या निदर्शनास आले आहे. ही वाहतूक सुरू राहिल्यास भविष्यात स्थानिक पशुधनासाठी चाऱ्याची कमतरता निर्माण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे चारा जिल्ह्याबाहेर जाण्यापासून रोखण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने निर्बंध लागू केले आहेत.
दुष्काळाच्या काळात उपलब्ध संसाधनांचा स्थानिक पातळीवर योग्य वापर करणे आवश्यक असल्याने हा निर्णय घेण्यात आल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
उल्लंघन केल्यास वाहन जप्तीसह कारवाई
जिल्हाधिकाऱ्यांच्या आदेशाचे उल्लंघन करणाऱ्या व्यक्ती अथवा संबंधित वाहनांवर आपत्ती व्यवस्थापन अधिनियम, २००५ मधील प्रकरण १० आणि कलम ५१ ते ५८ मधील तरतुदींनुसार कायदेशीर कारवाई करण्यात येणार आहे. अनधिकृतरीत्या चारा जिल्ह्याबाहेर वाहून नेण्याचा प्रयत्न झाल्यास संबंधित वाहन जप्त करण्यासह दंडात्मक कारवाई केली जाऊ शकते.
त्यामुळे चारा व्यापारी, उत्पादक, वाहतूकदार आणि संबंधित संस्थांनी प्रशासनाच्या आदेशाचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
जिल्ह्याच्या सीमांवर आणि चेकपोस्टवर तपासणी
चाऱ्याची अनधिकृत वाहतूक जिल्ह्याबाहेर होऊ नये, यासाठी अंमलबजावणी यंत्रणांना आवश्यक सूचना देण्यात आल्या आहेत. जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी तसेच पोलीस अधीक्षक, धाराशिव यांना आदेशाची प्रत देण्यात आली आहे.
जिल्ह्याच्या सीमा आणि विविध चेकपोस्टवरून चारा वाहतूक करणाऱ्या वाहनांवर लक्ष ठेवण्याच्या सूचना पोलीस यंत्रणेला देण्यात आल्या आहेत. संबंधित पोलीस ठाण्यांना आवश्यक ती तपासणी व कारवाई करण्याचे निर्देश देण्यात येणार आहेत.
पशुपालकांना दिलासा, मात्र प्रशासनासमोर अंमलबजावणीचे आव्हान
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांसमोर एकीकडे पिके वाचविण्याचे, तर दुसरीकडे पशुधनासाठी पाणी आणि चारा उपलब्ध करून देण्याचे मोठे आव्हान उभे आहे. अशा परिस्थितीत जिल्ह्यात उपलब्ध असलेला चारा बाहेर जाण्यापासून रोखून तो स्थानिक पशुधनासाठी राखून ठेवण्याचा प्रशासनाचा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.
आगामी काळात चाऱ्याची टंचाई निर्माण झाल्यास पशुपालकांवर त्याचा मोठा आर्थिक परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे सध्या उपलब्ध चाऱ्याचे योग्य नियोजन, स्थानिक पातळीवर त्याचे वितरण आणि जिल्ह्याबाहेर होणारी अनधिकृत वाहतूक रोखणे या बाबींवर प्रशासनाला विशेष लक्ष द्यावे लागणार आहे. जिल्हाधिकाऱ्यांच्या आदेशाची प्रभावी अंमलबजावणी झाल्यास दुष्काळी परिस्थितीत स्थानिक पशुधनासाठी चारा उपलब्ध ठेवण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
