यशश्री अपडेट्स | धाराशिव :
धाराशिव शहरातील आठवडी बाजार हा शहरासह ग्रामीण भागातील नागरिकांच्या दैनंदिन गरजांचा महत्त्वाचा केंद्रबिंदू आहे. दर रविवारी भाजीपाला, फळे, खाद्यपदार्थ आणि विविध जीवनावश्यक वस्तूंच्या खरेदीसाठी नागरिकांची मोठी गर्दी या बाजारात होत असते. ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि छोटे विक्रेते येथे आपला माल विक्रीसाठी आणतात, तर हजारो नागरिक याच बाजारातून आपल्या घरासाठी अन्नधान्य व भाजीपाला खरेदी करतात.
मात्र नागरिकांच्या आरोग्याशी थेट संबंध असलेल्या या बाजाराची सध्याची अवस्था पाहता ‘स्वच्छ अन्न कुठे आणि अस्वच्छता कुठे?’ असा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. बाजार परिसरात ठिकठिकाणी कचऱ्याचे ढिग, साचलेले सांडपाणी, दुर्गंधी आणि अस्वच्छ वातावरण दिसून येत असल्याने नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.
भाजीपाल्याच्या आजूबाजूला कचरा अन् सांडपाणी
आठवडी बाजारात ज्या ठिकाणी भाजीपाला आणि खाद्यपदार्थ विक्रीसाठी ठेवले जातात, त्याच परिसरात कचरा आणि सांडपाणी साचलेले दिसून येते. अनेक ठिकाणी कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावली जात नसल्याने दुर्गंधी निर्माण होत आहे. नागरिकांना याच अस्वच्छ वातावरणातून भाजीपाला आणि खाद्यपदार्थांची खरेदी करावी लागत आहे.
अन्नपदार्थांच्या आसपास असलेली अस्वच्छता ही केवळ सौंदर्याचा किंवा स्वच्छतेचा प्रश्न नसून सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित गंभीर बाब आहे. अशा ठिकाणी माशा, कीटक आणि इतर जंतूंचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता निर्माण होते. त्यामुळे बाजारातून खरेदी केलेल्या अन्नपदार्थांच्या स्वच्छतेबाबतही नागरिकांमध्ये चिंता व्यक्त होत आहे.
मोकाट डुकरांचा वावर; अन्नपदार्थांच्या सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह
बाजार परिसरात मोकाट डुकरांचा वावरही मोठ्या प्रमाणात असल्याचे दिसून येते. ही डुकरे कचऱ्याच्या ढिगाऱ्यांमध्ये फिरताना तसेच अन्नपदार्थ विक्रीच्या ठिकाणांच्या आसपास फिरताना आढळतात. त्यामुळे बाजारातील अन्नपदार्थांची स्वच्छता आणि सुरक्षितता यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
नागरिकांनी खरेदी केलेला भाजीपाला आणि खाद्यपदार्थ जर अशा वातावरणात ठेवला जात असेल तर त्याचा थेट परिणाम नागरिकांच्या आरोग्यावर होऊ शकतो. त्यामुळे संबंधित प्रशासनाने या समस्येकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे.
सात वर्षांच्या श्रद्धाने मांडला थेट सवाल
या संपूर्ण परिस्थितीचे गांभीर्य एका सात वर्षीय श्रद्धा गणेश जाधव या चिमुकलीने आपल्या निरागस पण परखड शब्दांत मांडले. बाजार परिसराची अवस्था पाहिल्यानंतर श्रद्धाने थेट प्रश्न उपस्थित करत “हे अन्न नाही, विष आहे,” अशी भावना व्यक्त केली.
“बाजार जिथे भरतो तिथे अस्वच्छता आणि घाणीचे साम्राज्य आहे. जंतू पोटात जातात आणि लोक आजारी पडतात. ही भाजी खाताना तुम्हाला वाईट वाटत नाही का?” असा सवाल श्रद्धाने केला.
तिने नागरिकांना आवाहन करत, “स्वच्छ अन्न खा. इतर ठिकाणी भाजी खरेदी करा. तुमच्या भल्यासाठी सांगते, इथली भाजी घेऊ नका,” असेही सांगितले.
विशेष म्हणजे, एवढ्या लहान वयातील मुलीला अन्न आणि अस्वच्छतेचा संबंध समजतो, बाजारातील घाणीचे गांभीर्य जाणवते आणि नागरिकांच्या आरोग्याची चिंता वाटते; मग प्रशासनाला ही परिस्थिती कधी जाणवणार? असा सवाल आता उपस्थित होत आहे.
विकासाच्या घोषणांपेक्षा आरोग्याची काळजी महत्त्वाची
शहराच्या विकासासाठी कोट्यवधी रुपयांच्या निधीच्या घोषणा, विविध विकासकामांवरून राजकीय श्रेयवाद आणि आरोप-प्रत्यारोप सुरू असताना शहरातील नागरिकांच्या मूलभूत गरजांकडे मात्र पुरेसे लक्ष दिले जात आहे का, असा प्रश्न या परिस्थितीमुळे निर्माण झाला आहे.
रस्ते, इमारती आणि इतर विकासकामांबरोबरच नागरिकांना स्वच्छ वातावरण, स्वच्छ बाजार आणि सुरक्षित अन्न मिळणे हीदेखील प्रशासनाची मूलभूत जबाबदारी आहे. बाजारात दर रविवारी हजारो नागरिकांची गर्दी होत असताना स्वच्छतेची नियमित व्यवस्था, कचरा संकलन, सांडपाण्याचा निचरा आणि मोकाट जनावरांवर नियंत्रण याबाबत ठोस उपाययोजना होणे आवश्यक आहे.
प्रशासनाने तातडीने उपाययोजना करण्याची गरज
धाराशिव आठवडी बाजारातील परिस्थिती सुधारण्यासाठी संबंधित प्रशासनाने तातडीने पाहणी करून आवश्यक उपाययोजना करण्याची मागणी नागरिकांकडून होत आहे. बाजार परिसरात नियमित साफसफाई करणे, कचऱ्याची तातडीने विल्हेवाट लावणे, सांडपाणी साचणार नाही याची व्यवस्था करणे, अन्नपदार्थ विक्रीच्या जागांची स्वच्छता राखणे तसेच मोकाट डुकरांचा व इतर जनावरांचा बंदोबस्त करणे आवश्यक आहे.
‘स्वच्छ भारत’, ‘स्वच्छ शहर’ आणि आरोग्यदायी जीवनाच्या घोषणा केवळ कागदावर न राहता त्याची अंमलबजावणी बाजारपेठेच्या पातळीवरही दिसणे गरजेचे आहे.
एका सात वर्षांच्या मुलीने बाजारातील अस्वच्छतेचा प्रश्न आपल्या साध्या शब्दांत प्रशासनासमोर ठेवला आहे. आता तिच्या प्रश्नाचे उत्तर देण्याची आणि प्रत्यक्ष कृती करण्याची जबाबदारी संबंधित प्रशासनाची आहे.
“भाजी पोटात गेल्यावर आजार होतात, हे आम्हा लहान मुलांना कळते; सरकारला कधी कळणार?” — श्रद्धा गणेश जाधवच्या या सवालाने धाराशिव आठवडी बाजारातील स्वच्छतेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आणला आहे.
