यशश्री अपडेट्स |भूम (विशेष प्रतिनिधी): भूम तालुक्यात गेल्या काही महिन्यांपासून दुधाच्या एकूण संकलनात अचानक आणि लक्षणीय घट झाल्याचे धक्कादायक चित्र समोर आले आहे. या गंभीर प्रकारामुळे एकीकडे शेतकरी आणि प्रामाणिक दूध व्यावसायिक हवालदील झाले असतानाच, दुसरीकडे या प्रकरणाची चौकशी करून सत्य बाहेर आणण्याऐवजी अन्न भेसळ नियंत्रण कार्यालय (FDA) मात्र संशयाच्या भोवऱ्यात सापडले आहे. या संपूर्ण प्रकरणामागे एक मोठे संघटित रॅकेट असण्याची शक्यता वर्तवली जात असून, याची उच्चस्तरीय आणि निष्पक्ष चौकशी झाल्यास अनेक ‘मोठे मासे’ गळाला लागण्याची दाट शक्यता आहे.
दूध संकलन अचानक घटल्याने खळबळ
तालुक्यातील नामांकित आणि छोट्या दूध संकलन केंद्रांवर दररोज होणाऱ्या दुधाच्या आवकेत कमालीची घट झाली आहे. उन्हाळ्याचा काळ नसताना किंवा चारा-पाण्याची तीव्र टंचाई नसतानाही दूध संकलन अचानक कसे घटले? हा प्रश्न सर्वांनाच पडला आहे.
प्राथमिक अंदाजानुसार, बाजारात बनावट आणि भेसळयुक्त दुधाचा महापूर आल्यामुळे अस्सल आणि शुद्ध दुधाची मागणी जाणीवपूर्वक डावलली जात आहे. काही केंद्रांवर दुधाची गुणवत्ता प्रचंड घसरल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. नैसर्गिक दुधाऐवजी रासायनिक पदार्थ, युरिया, डिटर्जंट आणि बनावट दूध पावडरचा वापर करून तयार केलेले कृत्रिम दूध बाजारात खपवले जात असल्याचा दाट संशय व्यक्त होत आहे.
अन्न भेसळ नियंत्रण विभागाचा ‘अर्थपूर्ण’ डोळेझाकपणा?
या गंभीर परिस्थितीबाबत स्थानिक नागरिक, शेतकरी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी अन्न भेसळ नियंत्रण विभागाकडे वारंवार लेखी व तोंडी तक्रारी केल्या आहेत. मात्र, या तक्रारींची दखल घेण्याऐवजी संबंधित अधिकाऱ्यांकडून केवळ चालढकल केली जात असल्याचा आरोप होत आहे.
स्थानिकांचा गंभीर आरोप: “तक्रार आल्यानंतर अन्न भेसळ विभागाचे अधिकारी केवळ औपचारिक पाहणी (Formality) करतात. दूध डेअऱ्यांना आगाऊ सूचना देऊन केवळ नावाला नमुने (Samples) घेतले जातात आणि नंतर हे प्रकरण थंड बस्त्यात गुंडाळले जाते. ही संशयास्पद तत्परता पाहता, अधिकारी आणि भेसळ बहादरांमध्ये मोठे ‘आर्थिक संगनमत’ तर नाही ना, अशी शंका घेण्यास वाव आहे.”
मोठ्या गैरव्यवहाराची शक्यता; शेतकरी आर्थिक संकटात
कृत्रिम आणि बनावट दुधाच्या छुप्या व्यवहारामुळे दूध उत्पादक शेतकऱ्यांचे कंबरडे मोडले आहे. भेसळयुक्त स्वस्त दुधामुळे प्रामाणिक शेतकऱ्यांच्या शुद्ध दुधाला योग्य भाव मिळत नाहीये, ज्यामुळे त्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होत आहे. जर या रॅकेटची पाळेमुळे शोधली, तर तालुक्यातील काही बडे दूध व्यावसायिक आणि प्रशासकीय अधिकारी यांचे साटंलोटं उघडकीस येऊ शकते.
आरोग्याशी खेळ: उच्चस्तरीय चौकशीची मागणी
भेसळयुक्त दुधामुळे केवळ आर्थिक नुकसानच होत नाही, तर सामान्य नागरिकांच्या, विशेषतः लहान मुलांच्या आणि वृद्धांच्या आरोग्याला गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. विषारी रसायनांचा वापर केलेले दूध कर्करोग आणि पोटाच्या गंभीर आजारांना आमंत्रण देत आहे.
या पार्श्वभूमीवर, भूम तालुक्यातील दूध संकलनातील घसरण आणि अन्न भेसळ विभागाची निष्क्रियता या दोन्ही बाबींची राज्य सरकारच्या वरिष्ठ पातळीवरून किंवा लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाकडून (ACB) निष्पक्ष चौकशी व्हावी, अशी मागणी आता जोर धरू लागली आहे. प्रशासनाने तात्काळ पावले उचलून दोषींवर कठोर कारवाई न केल्यास, शेतकऱ्यांच्या वतीने तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशारा स्थानिक संघटनांनी दिला आहे.
