यशश्री अपडेट्स | परंडा
जुलै २०२६:
चालू वर्षात पावसाळा सुरू होऊन महिना उलटत आला तरी समाधानकारक पाऊस न झाल्याने परंडा तालुक्याची जीवनदायिनी समजल्या जाणाऱ्या सिना-कोळेगाव प्रकल्पाची स्थिती अत्यंत चिंताजनक बनली आहे. धरणातील उपयुक्त पाणीसाठा पूर्णपणे संपला असून, पाणीपातळी मृतसाठ्यात पोहोचली आहे. सद्यस्थितीत धरणात उणे ०.११ टीएमसी (-०.११ TMC) इतकाच उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक राहिला आहे. टक्केवारीचा विचार केला तर हा साठा उणे ३.४९ टक्क्यांवर घसरला आहे. आगामी काळात जर पावसाने दमदार हजेरी लावली नाही, तर संपूर्ण परंडा तालुक्यात पिण्याच्या पाण्यासह शेतीचाही मोठा प्रश्न निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
पाणीसाठ्याची सद्यस्थिती आणि आकडेवारी
प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या सिना-कोळेगाव धरणाची पाणीपातळी ४९८.५८० मीटर इतकी नोंदवली गेली आहे. धरणात सध्या एकूण २.०५ टीएमसी पाणीसाठा उपलब्ध असला तरी, त्यातील उपयुक्त साठा संपल्यामुळे हा केवळ मृतसाठा उरला आहे. धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात आतापर्यंत अवघ्या १६५ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली आहे. पावसाचा जोर नसल्यामुळे धरणात नवीन पाण्याची आवक पूर्णपणे ठप्प आहे.
तालुक्यातील इतर प्रकल्पही कोरडेठाक
केवळ मुख्य धरणच नव्हे, तर तालुक्यातील इतर लघु व मध्यम प्रकल्पही कोरडे पडले आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने:
- चांदणी प्रकल्प
- खासापुरी प्रकल्प
- इनगोंदा साठवण तलाव
- साकत प्रकल्प
- खंडेश्वरवाडी प्रकल्प
या सर्व प्रकल्पांमध्ये पाण्याचा थेंबही शिल्लक नसल्याने ग्रामीण भागातील पाणीटंचाईची तीव्रता अधिकच वाढली आहे.
गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा भीषण वास्तव!
गेल्या वर्षीच्या (१ जुलै) आकडेवारीची तुलना केल्यास यंदाची परिस्थिती किती भीषण आहे हे स्पष्ट होते.
- गेल्या वर्षीचा उपयुक्त साठा: ४३.२१ दशलक्ष घनमीटर (१.५३ टीएमसी)
- गेल्या वर्षीची टक्केवारी: ४८.३६ % टक्के भरलेले धरण
- यंदाची स्थिती: उपयुक्त साठा उणे (-३.४९ %) पातळीवर
गेल्या वर्षी याच काळात धरणात चांगला साठा असल्याने दिलासा होता, मात्र यंदा परिस्थिती हाताबाहेर गेली आहे.शेती क्षेत्राला मोठा फटका; ८०% पेरण्या खोळंबल्या
परंडा तालुका हा प्रामुख्याने रब्बी हंगामासाठी प्रसिद्ध असला तरी खरीप हंगामातही येथे मोठी लागवड होते. मात्र, जून महिना कोरडा गेल्याने आणि जुलै उजाडला तरी पाऊस नसल्याने तालुक्यातील ८० टक्क्यांहून अधिक क्षेत्रावरील खरिपाच्या पेरण्या खोळंबल्या आहेत. जमिनीत पुरेशा ओलावा नसल्याने शेतकरी पेरणीचे धाडस करत नाहीत.
दुसरीकडे, बागायती पट्ट्यातील ऊस, केळी यांसारखी नगदी पिके पाण्याअभावी जळून चालली आहेत. अनेक ठिकाणी उसाची पिके करपू लागल्याने शेतकऱ्यांचे भांडवल वाया जाण्याची भीती निर्माण झाली असून, ग्रामीण भागात ‘निसर्गाच्या दुष्काळाची’ सावली गडद होऊ लागली आहे.बळीराजाला आता केवळ वरुणराजाचीच आस
सध्या संपूर्ण परंडा तालुक्याचे लक्ष आभाळाकडे लागले आहे. विहिरी, कूपनलिका आणि धरणांनी तळ गाठल्यामुळे आता केवळ दमदार पाऊस हाच एकमेव पर्याय उरला आहे. पुढील काही दिवसांत समाधानकारक पाऊस झाला तरच पिकांना जीवदान मिळेल आणि पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न सुटेल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
