गेल्या वर्षी ५० टन उत्पादन, यंदा पाच टनही ऊस होण्याची शक्यता नाही; नरेंद्र वीर यांनी मांडली व्यथा — उसाला प्रतिटन पाच हजार रुपये दर देण्याची शेतकऱ्यांची अपेक्षा
यशश्री अपडेट्स | धाराशिव |
धाराशिव जिल्ह्यात पावसाने ओढ दिल्याने शेतीपिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून, शेतकरी गंभीर आर्थिक संकटाचा सामना करत आहेत. वर्षभर कष्ट करून, मोठा उत्पादन खर्च करून उभे केलेले पीक पाण्याअभावी डोळ्यांदेखत वाळत असल्याने शेतकऱ्यांच्या चिंता वाढल्या आहेत. अशा परिस्थितीत केंद्रीय सामाजिक न्याय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांनी शनिवारी, दि. १७ ऑक्टोबर रोजी धाराशिव तालुक्यातील शेताला प्रत्यक्ष भेट देऊन दुष्काळसदृश परिस्थितीची पाहणी केली. यावेळी त्यांनी ऊस उत्पादक शेतकरी नरेंद्र वीर यांच्यासह गावातील अन्य शेतकऱ्यांशी संवाद साधत त्यांच्या अडचणी आणि व्यथा जाणून घेतल्या.
गेल्या वर्षी ५० टन ऊस; यंदा पाच टनांचीही आशा नाही!
धाराशिव तालुक्यातील ऊस उत्पादक शेतकरी नरेंद्र वीर यांनी केंद्रीय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांच्यासमोर आपल्या शेतातील ऊस पिकाच्या नुकसानीची वस्तुस्थिती मांडली. गेल्या वर्षी याच शेतात तब्बल ५० टन ऊस उत्पादन झाले होते. मात्र, यंदा पावसाने दगा दिल्याने आणि पिकाला पुरेसे पाणी न मिळाल्याने उसाची वाढ खुंटली आहे. परिणामी, यंदा पाच टन ऊस उत्पादन मिळण्याचीही शक्यता नसल्याची गंभीर परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
वर्षभर शेतात मेहनत करून, पिकाच्या संगोपनासाठी खर्च करूनही अपेक्षित उत्पादन मिळण्याची चिन्हे नसल्याने शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे. बियाणे, खते, औषधे, मजुरी आणि सिंचनासाठी केलेला खर्चही भरून निघणार की नाही, अशी चिंता शेतकऱ्यांना सतावत आहे. यंदाच्या पावसाच्या अनिश्चिततेचा आणि पाण्याच्या टंचाईचा शेती उत्पादनावर किती गंभीर परिणाम झाला आहे, याचे चित्र नरेंद्र वीर यांच्या शेतातील परिस्थितीतून समोर आले.
उसाला प्रतिटन पाच हजार रुपये दर देण्याची अपेक्षा
ऊस उत्पादनासाठी मोठा खर्च करावा लागत असताना शेतकऱ्यांना त्यांच्या मेहनतीच्या तुलनेत योग्य आर्थिक मोबदला मिळणे आवश्यक असल्याचे नरेंद्र वीर यांनी यावेळी सांगितले. ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्यासाठी उसाला प्रतिटन पाच हजार रुपये दर मिळायला हवा, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली.
शेतीचा वाढता खर्च, पावसाअभावी घटणारे उत्पादन आणि आर्थिक अडचणी यांचा विचार करता ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनाचा योग्य मोबदला मिळणे गरजेचे असल्याची भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली. उत्पादन घटल्यामुळे होणारे आर्थिक नुकसान आणि त्यातून निर्माण होणाऱ्या अडचणींकडेही शेतकऱ्यांनी लक्ष वेधले.
केवळ ऊसच नव्हे, इतर पिकांनाही दुष्काळाचा फटका
जिल्ह्यातील पावसाअभावी निर्माण झालेल्या परिस्थितीचा परिणाम केवळ ऊस पिकापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. इतर खरीप पिकांनाही पावसाच्या खंडाचा मोठा फटका बसला आहे. शेतातील पिकांची वाढ खुंटणे, पिके कोमेजणे आणि अपेक्षित उत्पादनात घट होण्याची शक्यता यामुळे शेतकरी चिंतेत आहेत.
पिकांच्या नुकसानीमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न घटण्याची भीती निर्माण झाली असून, शेतीसाठी केलेला खर्च वसूल करणेही कठीण बनले आहे. शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांच्या दैनंदिन आर्थिक गरजा, आगामी हंगामासाठी लागणारे भांडवल आणि शेतीच्या देखभालीचा खर्च कसा भागवायचा, असे प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभे राहिले आहेत.
पिकांसोबत पशुधनाच्या चाऱ्याचाही गंभीर प्रश्न
पावसाअभावी शेतीपिकांचे नुकसान होत असतानाच पशुधनासाठी चारा उपलब्ध करण्याचा प्रश्नही गंभीर बनत आहे. शेतातील उभी पिके वाळत असताना जनावरांसाठी पुरेसा चारा कसा उपलब्ध करायचा, अशी दुहेरी चिंता शेतकऱ्यांना सतावत आहे.
ग्रामीण भागातील अनेक शेतकरी शेतीसोबत पशुपालनावरही अवलंबून असतात. मात्र, पावसाअभावी चारा पिकांच्या उत्पादनावर परिणाम झाल्यास जनावरांच्या संगोपनाचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. उपलब्ध चारा किती दिवस पुरणार, पुढील काळात चारा कुठून आणायचा आणि पशुधनाचे संगोपन कसे करायचे, या प्रश्नांमुळे शेतकरी अडचणीत सापडले आहेत.
शेतीचे नुकसान आणि पशुधनासाठी निर्माण होणारी चारा टंचाई या दोन्ही संकटांचा एकाच वेळी सामना करावा लागत असल्याने शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी प्रभावी उपाययोजनांची गरज व्यक्त होत आहे.
केंद्रीय राज्यमंत्र्यांनी शेतात जाऊन जाणून घेतली वस्तुस्थिती
केंद्रीय सामाजिक न्याय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांनी धाराशिव तालुक्यातील शेताला भेट देऊन ऊस पिकाची प्रत्यक्ष पाहणी केली. यावेळी त्यांनी पिकांची सद्यस्थिती, पावसाअभावी झालेली हानी आणि शेतकऱ्यांना भेडसावणाऱ्या अडचणींबाबत माहिती जाणून घेतली.
शेतकरी नरेंद्र वीर यांनी मागील वर्षाच्या तुलनेत यंदा उत्पादनात होणारी मोठी घट आणि त्यातून निर्माण झालेली आर्थिक परिस्थिती त्यांच्या निदर्शनास आणून दिली. तसेच गावातील अन्य शेतकऱ्यांनीही आपल्या शेतीतील नुकसानीची माहिती देत चारा टंचाईसह विविध समस्यांकडे लक्ष वेधले.
शेतात प्रत्यक्ष भेट देऊन पाहणी केल्यामुळे पावसाअभावी पिकांवर झालेल्या परिणामांची वस्तुस्थिती समोर आली. दुष्काळसदृश परिस्थितीचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या अडचणी जाणून घेण्याच्या दृष्टीने हा दौरा महत्त्वाचा ठरला.
शेतकऱ्यांच्या अडचणींकडे लक्ष देण्याची अपेक्षा
धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकरी सध्या पावसाअभावी झालेल्या पीक नुकसानीमुळे आर्थिक अडचणीत आहेत. अशा परिस्थितीत नुकसानग्रस्त पिकांचे योग्य मूल्यमापन, शेतकऱ्यांना उपलब्ध असलेल्या शासकीय मदतीबाबत मार्गदर्शन, पशुधनासाठी चारा उपलब्धतेचे नियोजन आणि शेतीला आर्थिक आधार मिळण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना याकडे लक्ष देण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
केंद्रीय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांच्या पाहणी दौऱ्यादरम्यान शेतकऱ्यांनी आपल्या अडचणी थेट त्यांच्यासमोर मांडल्या. पावसाअभावी शेती आणि पशुधन या दोन्ही क्षेत्रांवर निर्माण झालेल्या संकटाचे गांभीर्य या संवादातून अधोरेखित झाले.
वर्षभर मेहनत करूनही हातात अपेक्षित पीक येण्याची खात्री नसल्याने शेतकरी हवालदिल झाले आहेत. त्यामुळे दुष्काळसदृश परिस्थितीत शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी संबंधित यंत्रणांनी परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन आवश्यक उपाययोजनांकडे लक्ष द्यावे, अशी अपेक्षा शेतकरी वर्गातून व्यक्त होत आहे.
